ជីវិតនិងសង្គម វីរបុរសស្រែចំការ ៖ ជីវប្រវត្តិលោក យ័ន ឡុងភីង «បិតាស្រូវកូនកាត់» អ្នករំដោះ មនុស្សរាប់រយលាននាក់ពីគ្រោះអត់ឃ្លាន រឿងរ៉ាវនៃជីវិតរបស់លោកយ័ន ឡុងភីង (Yuan Longping, ១៩៣០ – ២០២១) មិនត្រឹម តែជា កែវភ្នែកឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រវត្តិសាស្ត្រកសិកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាចំណុចរបត់ដ៏អស្ចារ្យមួយនៃ សមរភូមិប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងភាពអត់ឃ្លានរបស់មនុស្សជាតិ។
ជីវិតនិងសង្គម ពីទ្រឹស្តីក្នុងថ្នាក់រៀន ឆ្ពោះទៅរកនវានុវត្តន៍កសិដ្ឋានឆ្លាតវៃរបស់និស្សិតកម្ពុជា នៅក្នុងយុគសម័យដែលបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលកំពុងដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងគ្រប់វិស័យ ការផ្លាស់ប្តូរទម្លាប់ពីការធ្វើកសិកម្មបែបប្រពៃណី មកជាកសិកម្មឆ្លាតវៃកំពុងក្លាយជាតម្រូវការចាំបាច់ ដើម្បីទប់ទល់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ។
ជីវិតនិងសង្គម មាសខ្មៅនៅទឹកដីខេត្តកំពត ដំណាំវ៉ានីឡាតម្លៃពាន់ដុល្លារកំពុងចាក់ឫសយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់ នៅពេលគេនឹកដល់ខេត្តកំពត រសជាតិដ៏ផ្អែមមុតនៃទុរេនទឹកឈូ និងក្លិនក្រអូបប្រហើរនៃគ្រាប់ម្រេចកំពតដែលល្បីល្បាញលើឆាកអន្តរជាតិ តែងតែអណ្តែតឡើងក្នុងចិត្តមុនគេ។ ប៉ុន្តែនាពេលបច្ចុប្បន្ន ទឹកដីដកដង្ហើមនៃភូមិសាស្ត្រដ៏មានសក្តានុពលមួយនេះ កំពុងតែផ្ដុំកម្លាំងបង្កើតនូវរបត់កសិកម្មថ្មីមួយទៀតប្រកបដោយភាពស្ងៀមស្ងាត់ តែមានតម្លៃសេដ្ឋកិច្ចខ្ពស់កប់ពពក នោះគឺការដាំដុះវ៉ានីឡា។
ជីវិតនិងសង្គម លូ ស៊ូ កំពូលអ្នកយុទ្ធសាស្រ្តនៃនគរអ៊ូ សម័យសាមកុក លូ ស៊ូ មានឈ្មោះកិត្តិយសថា ជឹជីង។ លោកគឺជាអ្នកយុទ្ធសាស្រ្ត និងជាអ្នកនយោបាយនៃ សម័យសាមកុក នៅប្រទេសចិន។
ជីវិតនិងសង្គម លោកអេបេណេហ្ស៉ឺ ខូប ម័រលៃ បិតានៃបាល់ទាត់សម័យទំនើប លោកអេបេណេហ្ស៉ឺ ខូប ម័រលៃ កើតនៅថ្ងៃទី១៦ ខែសីហា ឆ្នាំ១៨៣១ នៅទីក្រុងហ៊ូល ភាគ ខាងកើតនៃប្រទេសអង់គ្លេស។ លោកទទួលមរណភាពនៅសង្កាត់ បាន រាជធានីឡុងដ្រ៍។
ជីវិតនិងសង្គម បង្កើតរ៉ូបូតដឹកជញ្ជូនវៃឆ្លាត ឆ្លុះបញ្ចាំងពីសមត្ថភាពពិតរបស់កូនខ្មែរ នៅក្នុងយុគសម័យនៃការវិវត្តជឿនលឿននៃបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល និងបដិវត្តឧស្សាហកម្ម ៤.០ ការបង្កើតថ្មី និងការស្រាវជ្រាវផ្នែកបច្ចេកវិទ្យា បានក្លាយជាកាតាលីករយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការជំរុញសេដ្ឋកិច្ចជាតិ។
ជីវិតនិងសង្គម ផ្កាយរណប និងក្តីស្រមៃយុវជនខ្មែរ ស្នាដៃបច្ចេកវិទ្យាកម្រិតខ្ពស់ដែលកើតចេញពីខួរក្បាលកូនខ្មែរ នៅក្នុងយុគសម័យដែលបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថលកំពុងបរលឿនទៅមុខឥតឈប់ឈរ ផ្នត់គំនិតសង្គមមួយចំនួនជារឿយៗតែងតែគិតថា វិស័យបច្ចេកវិទ្យាកម្រិតខ្ពស់ដូចជាវិទ្យាសាស្ត្រលំហអាកាស ឬផ្កាយរណប គឺជាការងាររបស់ប្រទេសមហាអំណាច ឬប្រទេសជឿនលឿនតែប៉ុណ្ណោះ។
ជីវិតនិងសង្គម សាច់ក្រពើឡើងកូដលើទីផ្សារ ខណៈអ្នកចិញ្ចឹមសម្រក់ទឹកភ្នែកព្រោះតម្លៃធ្លាក់ចុះ នាពេលបច្ចុប្បន្ននេះ មុខម្ហូបសាច់ក្រពើកំពុងតែទទួលបានការពេញនិយម និងគាំទ្រយ៉ាងខ្លាំងពីសំណាក់ប្រជាពលរដ្ឋ។
ជីវិតនិងសង្គម បូហ្គដាន ខ្មេលនីតស្គី អ្នកបង្កើតរដ្ឋកូសាកអ៊ុយក្រែនដំបូង បូហ្គដាន ខ្មេលនីតស្គី គឺជាសមាជិកនៃកុលសម្ព័ន្ធអាបដាន។ លោកកើតនៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ១៥៩៥។
ជីវិតនិងសង្គម ផ្សិតកញ្ជោរ របរប្រមូលផលតាមធម្មជាតិ និងការបណ្ដុះពូជថ្មី ជួយបង្កើនចំណូលដល់ពលរដ្ឋ ស្របពេលមានភ្លៀងធ្លាក់ជាបន្តបន្ទាប់នៅដើមរដូវវស្សា ប្រជាពលរដ្ឋនៅតាមភូមិមួយចំនួនក្នុងស្រុកកែវសីមា ខេត្តមណ្ឌលគិរី បាននាំគ្នាចូលព្រៃ និងតំបន់ចម្ការ ដើម្បីប្រមូលផ្សិតកញ្ជោរដែលកំពុងដុះច្រើនតាមធម្មជាតិ សម្រាប់យកមកបរិភោគ និងលក់បង្កើនចំណូលប្រចាំគ្រួសារ។
ជីវិតនិងសង្គម ជំនោរភ្លៀងដើមរដូវ នាំ សត្វជៀស ឡើងកូដដល់តម្លៃ៦ម៉ឺនរៀល ខណៈបណ្តាញសង្គមផ្ទុះការជជែកដេញដោល ស្របពេលដែលតំណក់ភ្លៀងដើមរដូវចាប់ផ្តើមបង្អុរចុះមកជាបន្តបន្ទាប់ វាមិនត្រឹមតែផ្តល់ភាពត្រជាក់ត្រជុំដល់ដីស្រែចម្ការនោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏បាននាំមកនូវលាភសក្ការៈពីធម្មជាតិសម្រាប់កសិករតាមបណ្តាខេត្តផងដែរ។
ជីវិតនិងសង្គម អូគូបូ តូស្ហ៊ីមីជី បុគ្គលដែលមានឥទ្ធិពលបំផុតនៅសម័យបដិវត្តម៉ីជីនៅជប៉ុន អូគូបូ តូស្ហ៊ីមីជី គឺជារដ្ឋបុរសជប៉ុន និងជាអតីតសាម៉ឺរ៉ៃនៃដែនដីដ៏មានឥទ្ធិពល សាតស៊ូម៉ា នៅភាគខាងត្បូង ប្រទេសជប៉ុន។
ជីវិតនិងសង្គម សម្លេងចង្កឹះឆ្កឹះនំ និងផ្សែងហុយៗនៃជីវិត—រឿងរ៉ាវនៅពីក្រោយចង្ក្រាននំគ្រក នៅពេលដែលពន្លឺព្រះអាទិត្យមិនទាន់ទាំងជះរស្មីមកលើផែនដីផងនោះ ទីក្រុងទាំងមូលហាក់បីដូចជាកំពុងលង់លក់ក្នុងដំណេកដ៏ស្កប់ស្កល់នៅឡើយ។
ជីវិតនិងសង្គម ពីម្ហូបស្រុកស្រែមកជាអាហារពេញនិយម មកជាជីវិត និងដង្ហើមសេដ្ឋកិច្ចលើរបររកសត្វល្អិត នៅពេលដែលរដូវវស្សាចាប់ផ្តើមចូលខ្លួនមកដល់ វាមិនត្រឹមតែនាំមកនូវទឹកភ្លៀងសម្រាប់ស្រោចស្រពដីស្រែចម្ការនោះទេ ប៉ុន្តែវាក៏ជារដូវកាលបើកទំព័រជីវិតថ្មីមួយបែបរបស់ប្រជាកសិករតាមសហគមន៍ ក្នុងការរកប្រាក់ចំណូលបន្ថែមពីធម្មជាតិ ។
ជីវិតនិងសង្គម ព្រះចៅអធិរាជ ហាកស្ហ៉ា វ៉ាកដាណា អ្នកបង្រួបបង្រួមឥណ្ឌាភាគខាងជើង ព្រះចៅហាកស្ហ៉ា វ៉ាកដាណា គឺជាអធិរាជឥណ្ឌានៃចក្រភពហាកស្ហ៉ា ដែលបានបង្រួបបង្រួម និងសោយរាជ្យនៅភាគខាងជើងនៃប្រទេសឥណ្ឌានៅអំឡុងរយៈពេលជាង ៤០ឆ្នាំ ពីឆ្នាំ៦០៦ ដល់ ឆ្នាំ៦៤៧។
ជីវិតនិងសង្គម យុវជនខ្មែរច្នៃប្រឌិតផលិតម៉ូដរ៉ូបដ៏ប្រណីតចេញពីដើមកំប្លោក រុក្ខជាតិទឹកដែលអណ្តែតរាយប៉ាយតាមដងទន្លេ ស្ទឹង ឬបឹងបួរ ដែលមនុស្សភាគច្រើនតែងមើលរំលង ឬចាត់ទុកថាជាឧបសគ្គរារាំងផ្លូវទឹកនោះ ត្រូវបានយុវជនខ្មែរមួយរូបដែលមានឈាមជ័រជាអ្នកច្នៃប្រឌិត និងស្រឡាញ់បរិស្ថាន។
ជីវិតនិងសង្គម សរសៃសូត្រចុងក្រោយនៃដើមឈូក ដំណើរជីវិតស្រ្តីខ្មែរ និងការប្រែប្រួលវាលកខ្វក់ទៅជាតម្លៃសកល នៅពេលដែលយើងកាច់ទងផ្កាឈូកមួយទងដើម្បីថ្វាយព្រះ សរសៃស្អិតព័ណ៌សតូចៗដែលយារតាមដងទងនោះ ហាក់គ្មានតម្លៃអ្វីក្រៅពីភាពរំខានឡើយ។
ជីវិតនិងសង្គម ស្ហ៉ាវកាត មៀហ្ស៊ីយ៉ូយេវ អ្នកចាប់ផ្តើមកំណែទម្រង់ប្រទេសអូបេគីស្តង់ លោកស្ហ៉ាវកាត មៀហ្ស៊ីយ៉ូយេវ កើតនៅថ្ងៃទី២៤ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៥៧ នៅក្នុងខេត្ត ឌីហ្ស៊ីហ្ស៉ាក ប្រទេសអូបេគីស្តង់។ លោកគឺជារដ្ឋបុរសប្រទេសអូបេគីស្តង់ នៅតំបន់អាស៊ីកណ្តាល។ លោកស្ហ៉ាវកាត មៀហ្ស៊ីយ៉ូយេវ ធ្វើជាប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋអូបេគីស្តង់ ពីថ្ងៃទី៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០១៦។
ជីវិតនិងសង្គម សម្រែកថ្ងូរអ្នករត់កង់បី ក្រោមសម្ពាធនៃតម្លៃប្រេងឥន្ធនៈ សំឡេងម៉ាស៊ីនកង់បីបន្លឺឡើងខ្សាវៗ លាយឡំជាមួយផ្សែងដែលភាយចេញតាមបំពង់ស៊ីម៉ាំង នៅក្បែរចិញ្ចើមផ្លូវមមាញឹកមួយក្នុងក្រុងភ្នំពេញ។ លោក សុខ ហឿន ដែលមានវ័យជិត ៤០ ឆ្នាំទៅហើយនោះ កំពុងអង្គុយលើកៅអីអ្នកបើកបរ ដៃម្ខាងកាន់កន្សែងជូតញើសដែលហូរស្រក់លើថ្ងាស មើលទៅហាក់ដូចជាកំពុងរង់ចាំអ្វីម្យ៉ាងដែលមិនប្រាកដប្រជា។ អ្វីដែលលោកកំពុងរង់ចាំ មិនមែនគ្រាន់តែជាម៉ូយអ្នកដំណើរនោះទេ ប៉ុន្តែគឺសេចក្តីសង្ឃឹមថា តម្លៃសាំងនឹងចុះថោកជាងមុនបន្តិច។
ជីវិតនិងសង្គម ការប្រែក្លាយធនធានធម្មជាតិ ឱ្យក្លាយជាសេដ្ឋកិច្ចបៃតងតាមរយៈការចិញ្ចឹមឃ្មុំ នៅក្នុងបរិបទដែលពិភពលោកកំពុងងាកមកចាប់អារម្មណ៍ខ្លាំងលើផលិតផលសរីរាង្គ និងការអភិរក្សប្រព័ន្ធអេកូឡូស៊ី របរចិញ្ចឹមឃ្មុំបានក្លាយជាវិស័យគំរូមួយដែលបង្ហាញពីការរស់នៅដោយសុខដុមរមនារវាងមនុស្ស និងធម្មជាតិ។
ជីវិតនិងសង្គម ខ្វាម៉េ អេនក្រូម៉ា មេដឹកនាំឯករាជ្យប្រទេសហ្គាណា លោកខ្វាម៉េ អេនក្រូម៉ា កើតនៅថ្ងៃទី២១ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩០៩ នៅទីក្រុងអេនក្រូហ្វ៊ូល អតីតទឹកដីកូត ដឺ ឡ័រ អាណានិគមអង់គ្លេស សព្វថ្ងៃនេះ គឺជាប្រទេសហ្គាណា។ លោកខ្វាម៉េ អេនក្រូម៉ា គឺជាបុរសរដ្ឋទាមទារឯករាជ្យរបស់ហ្គាណា និងជាអ្នកគាំទ្រសហភាពអាហ្វ្រ៊ិករួបរួម។