ជីវិតនិងសង្គម វីរបុរសស្រែចំការ ៖ ជីវប្រវត្តិលោក យ័ន ឡុងភីង «បិតាស្រូវកូនកាត់» អ្នករំដោះ មនុស្សរាប់រយលាននាក់ពីគ្រោះអត់ឃ្លាន រឿងរ៉ាវនៃជីវិតរបស់លោកយ័ន ឡុងភីង (Yuan Longping, ១៩៣០ – ២០២១) មិនត្រឹម តែជា កែវភ្នែកឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រវត្តិសាស្ត្រកសិកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាចំណុចរបត់ដ៏អស្ចារ្យមួយនៃ សមរភូមិប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងភាពអត់ឃ្លានរបស់មនុស្សជាតិ។
ជីវិតនិងសង្គម បាស៊ីលទី២ អធិរាជចក្រភពប៊ីហ្ស៉ង់តាំងដែលពង្រីកទឹកដីបានធំបំផុត បាស៊ីលទី២ គឺជាអធិរាជនៃចក្រភពប៊ីហ្ស៉ង់តាំងពីឆ្នាំ៩៦០ ដល់ឆ្នាំ១០២៥។ ព្រះរាជាប្រសូត នៅប្រមាណឆ្នាំ៩៥៨ ប្រហែលជានៅទីក្រុងឌីឌីម៉ូទីក ភាគឥសានប្រទេសក្រិចសព្វថ្ងៃ ឬនៅ ទីក្រុងកុងស្តង់ទីណូប្ល៍ ទីក្រុងអ៊ីស្តង់ប៊ូល ប្រទេសទួរគីសព្វថ្ងៃ។ អធិរាជបាស៊ីលទី២ ចូល ទីវង្គត់នៅថ្ងៃទី១៥ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១០២៥។ ព្រះរាជាគឺជាបុត្ររបស់ព្រះចៅអធិរាជរ៉ូម៉ាំងទី២ និងព្រះ ម្ចាស់ក្សត្រី ថេអូផាណូ អាណាស្តាសូ។ អធិរាជបាស៊ីលទី២ គឺជាបុគ្គលដែលមានការកត់ សម្គាល់បំផុតនៃរាជ្យវង្ស ម៉ាសេដូន និងមានប្រភពពីគ្រួសារដើមអាម៉េនី។
ជីវិតនិងសង្គម ព្រះរាជាអាស្ហ៉ូកាជាស្តេចដំបូងដែលបង្រួបបង្រួមប្រទេសឥណ្ឌា និងទឹកដីធំល្វឹងល្វើយ ព្រះរាជាអាស្ហ៉ូកា ប្រសូតនៅប្រមាណឆ្នាំ៣០៤ មុនគ.ស និងចូលសោយទីវង្គត់ នៅឆ្នាំ២៣២ មុន គ.ស។ ព្រះអង្គគឺជាអធិរាជទី៣ នៃរាជ្យវង្សឥណ្ឌា ម៉ូយ៉ា។
ជីវិតនិងសង្គម ណាប៉ូឡេអ៊ុងទី៣ ប្រធានាធិបតីដំបូងនៃសាធារណរដ្ឋ របស់បារាំង ណាប៉ូឡេអុងទី៣ កើតនៅថ្ងៃទី២០ ខែមេសា ឆ្នាំ១៨០៨ នៅទីក្រុងប៉ារីស ប្រទេសបារាំង និង ទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី៩ ខែមករា ឆ្នាំ១៨៧៣ នៅស្រុកជីស្លេហឺស ចក្រភពអង់គ្លេស។ ណាប៉ូឡេអុងទី៣ គឺជាស្តេច និងជារដ្ឋបុរសបារាំង។ លោកមានឈ្មោះថា ល្វីស ណាប៉ូឡេអុង បូណាប៉ាត មានងារជាប្រធានាធិបតីតែម្នាក់នៃសាធារណរដ្ឋទី២ ប្រមុខរដ្ឋ បារាំងដំបូងដែលត្រូវបានជាប់ឆ្នោតសកលនៅថ្ងៃទី១០ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៨៤៨ ប្រធានាធិបតីដំបូងនៃ សាធារណរដ្ឋបារាំង និងបន្ទាប់ពីការប្រកាសចក្រភពបារាំងនៅថ្ងៃទី២ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៨៥២ និងជា ព្រះរាជាចុងក្រោយនៃចក្រភពបារាំងក្នុងនាមជាអធិរាជនៃជនជាតិបារាំងផង។
ជីវិតនិងសង្គម ត្រាជេន អធិរាជដែលពង្រីកទឹកដីធំជាងគេនៃចក្រភពរ៉ូម អធិរាជត្រាជេន មានព្រះនាមកំណើតថា ម៉ាកគូស អ៊ុយពីយ៉ូស ត្រៃយ៉ានូស។ អធិរាជត្រាជេន ប្រសូតនៅថ្ងៃទី១៨ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ៥៣ នៅទីក្រុងអ៊ីតាលីកា ខេត្តបេទីក សព្វថ្ងៃគឺជាតំបន់ អេនដាលូស៊ី ដែលស្ថិតនៅចម្ងាយ ១០គម ពីទីក្រុងសេវីល ប្រទេសអេស្ប៉ាញ។ ព្រះអង្គ សុគតនៅថ្ងៃទី៩ ខែសីហា ឆ្នាំ១១៧ នៅទីក្រុងសេលីនូស ខេត្តស៊ីលីស៊ី ភាគខាងត្បូងតំបន់ អាណាតូលី ដែលជាប្រទេសទួរគីសព្វថ្ងៃ។ ព្រះអង្គត្រាជេន គឹជាអធិរាជរ៉ូមពីដំណាច់ខែមករា ដល់ខែសីហា ឆ្នាំ១១៧។
ជីវិតនិងសង្គម លោកមីស្ហែល ការ៉ាយ៉ូល បិតាគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែររបស់បារាំង លោកមីស្ហែល ស្ហាកល៍ ហង់រី ការ៉ាយ៉ូល គឺជាវិស្វករសព្វាវុធបារាំង។ លោកកើតនៅថ្ងៃទី៣០ ខែ មិថុនា ឆ្នាំ១៩៣៤ នៅប្រទេសអាល់ហ្ស៉េរី និងទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី២៣ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ ២០០៣ នៅសង្កាត់ទី៥ ទីក្រុងប៉ារីស។ លោកគឺជាមនុស្សម្នាក់ដែលអាចត្រូវបានចាត់ទុកជា បិតាគ្រាប់បែកនុយក្លេអ៊ែរបារាំង គ្រាប់ Bombe H។
ជីវិតនិងសង្គម នីកូឡា ម៉ាឈៀវ៉ែល អ្នកទ្រឹស្តីនយោបាយប្រាកដនិយម នីកូឡាស ម៉ាឈៀវ៉ែល គឺជាមនុស្សនិយមជនជាតិអ៊ីតាលីនៅសម័យការចាប់កំណើតឡើង វិញនៅអឺរ៉ុប។ លោកកើតនៅថ្ងៃទី៣ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៤៦៩ នៅបុរីហ្វ្លូរ៉ង អ៊ីតាលី និងទទួល មរណភាពនៅថ្ងៃទី២១ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៥២៧។
ជីវិតនិងសង្គម ហាន អ៊ូទី ព្រះរាជាធិរាជចិនដែលពង្រីកទឹកដីចិនធំបំផុត ហាន អ៊ូទី ប្រសូតនៅថ្ងៃទី៣០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៥៧ និងសុគតនៅថ្ងៃទី២៩ ខែមីនា ឆ្នាំ៨៧ មុន គ្រិស្តសករាជ។ ឈ្មោះផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ព្រះអង្គ គឺលីវ ជែ។ ព្រះអង្គគឺជាព្រះចៅអធិរាជទី៧ នៃ រាជ្យវង្សហាន ប្រទេសចិន និងសោយរាជ្យពីថ្ងៃទី៩ ខែមីនា ឆ្នាំ១៤១ រហូតដល់ថ្ងៃចូលទីវង្គត។
ជីវិតនិងសង្គម បុរសម្នាក់ចិញ្ចឹមសត្វកណ្តុរលក់ អាចរកចំណូលកាក់កបគ្រាន់បើ សត្វកណ្តុរត្រូវបានមហជនទូទៅចាត់ទុកថាជាសត្វចង្រៃ ឬសត្វកង្វក់ជាដើម តែបុរសម្នាក់រស់នៅខេត្តបាត់ដំបង ប្រែក្លាយសត្វនេះទៅជា ការចិញ្ចឹមយកទាំងសាច់ និងកូន បោះលក់នៅលើទីផ្សារ បានចំណូលគ្រាន់បើ ហើយមានការបញ្ជាទិញឥតដាច់ពីអតិថិជន។
ជីវិតនិងសង្គម ឆាលល៍ទី២ ព្រះរាជាអង់គ្លេស ដែលប្រជាជនអង់គ្លេសចាត់ទុកថា ជាស្តេចរីករាយ ព្រះរាជាឆាលល៍ទី២ ប្រសូតនៅថ្ងៃទី២៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៦៣០ នៅវិមានសាំង ជេម នៅ រាជធានីឡុងដ្រ៍ ចក្រភពអង់គ្លេស និងសោយទីវង្គតនៅថ្ងៃទី៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៦៨៥ នៅវិមានវាយហ៉ល។ ព្រះអង្គ គឺជាព្រះរាជានៃប្រទេសអង់គ្លេស ស្កុតឡេន និងអៀឡង់ នៅឆ្នាំ១៦៦០ រហូតដល់ថ្ងៃសោយ ទីវង្គត។
ជីវិតនិងសង្គម ស្ត្រីខ្មែរដំបូង ជាបាហុនិការរបស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Etihad Airways ចំណេះដឹង ជំនាញ ភាសា សម្រស់ បានធ្វើអោយស្រី្តខ្មែរមួយរូបក្លាយខ្លួនជា បាហុនិការខ្មែរដំបូង របស់ក្រុមហ៊ុនអាកាសចរណ៍ Etihad Airways នៃប្រទេសអារ៉ាប់រួម។ ការក្លាយខ្លួនជាបាហុនិការនេះ ជារឿងមួយដែលខ្មែរអាចធ្វើបាន និងអាចចូលរួមបម្រើការងាររបស់ក្រុមហ៊ុន អាកាសចរណ៍ Etihad Airways នៃប្រទេសអារ៉ាប់រួមដែលមានតួនាទីជាបាហុនិកា។
ជីវិតនិងសង្គម លោកប៉េត្រូ ប៉ូរ៉ូចិនកូ អតីតប្រធានាធិបតីអ៊ុយក្រែន និងការខិតខំបញ្ចប់សង្រ្គាមដុនបាស លោកប៉េត្រូ អូឡិចស៊ីស្យូវីត ប៉ូរ៉ូចិនកូ កើតនៅថ្ងៃទី២៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៦៥ នៅទីក្រុងបូលរ៉ាត ខេត្តអូដឺសា ប្រទេសអ៊ុយក្រែន។ លោកគឺជាធុរជន បុរសរដ្ឋ និងជាប្រធានាធិបតីប្រទេស អ៊ុយក្រែន ពីថ្ងៃទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០១៤ ដល់ថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៩។
ជីវិតនិងសង្គម លោកលី កេឈៀងជាមេដឹកនាំចិនដែលការពារ ទស្សនទាននៃសង្គមសុខ ដុមរមនីយកម្ម លោកលី កេឈៀង កើតនៅថ្ងៃទី១ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៥៥ នៅទីក្រុងហេហ្វ៉េ ខេត្តអានហួយ ប្រទេសចិន។ លោកទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៣ នៅទីក្រុងសៀហៃ។ លោកគឺជារដ្ឋ បុរសចិន។
ជីវិតនិងសង្គម លោកម៉ា យីងជេវ ប្រធានាធិបតីតៃវ៉ាន់ខិតជិតចិនដីគោក លោកម៉ា យីងជេវ គឺជារដ្ឋបុរសតៃវ៉ាន់។ លោកកើតនៅថ្ងៃទី១៣ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៥០ នៅទីក្រុងហុងកុង។ លោកគឺជាប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋចិនតៃវ៉ាន់ពីថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០០៨ ដល់ថ្ងៃទី២០ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០១៦។
ជីវិតនិងសង្គម លោកចូសេព ចន ថមស៊ុន អ្នករកឃើញអេឡិចត្រុងមុនគេ លោកចូសេព ចន ថមស៊ុន កើតនៅថ្ងៃទី១៨ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៨៥៦ និងទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី៣០ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៤០។ លោកគឺជាអ្នករូបវិទូជនជាតិអង់គ្លេស ដ៏ល្បី។
ជីវិតនិងសង្គម ប្រវត្តិលោកបូជាចារ្យហ្វ្រង់ស្វ័រ ប៉ុងសូដ៍ និងពាក្យបណ្ដាំ លោកបូជាចារ្យហ្វ្រង់ស្វ័រ ប៉ុងសូដ៍ (François Ponchaud) ជាសាសនទូតក្រៅប្រទេសនាទីក្រុងប៉ារីសប្រទេសបារាំង (MEP) ដែលបានបម្រើព្រះសហគមន៍កាតូលិកនៅកម្ពុជាអស់រយៈពេល៥៦ឆ្នាំ បានទទួលមរណភាពកាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែមករា ឆ្នាំ២០២៥ នៅល័រីស (Louris) ដែលជាផ្ទះចូលនិវត្តន៍របស់ក្រុមសាសនទូត MEP ជាកន្លែងដែលលោករស់នៅចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២១ ក្រោយពីត្រឡប់ទៅប្រទេសបារាំងវិញ។
ជីវិតនិងសង្គម មេទ័ព គ័នអ៊ី សម័យសាមកុក ក្លាយជាព្រះដែលប្រជាជនចិនគោរពបូជា គ័នអ៊ី កើតនៅប្រមាណឆ្នាំ១៦០-១៦២ និងស្លាប់នៅប្រមាណខែតុលា ឆ្នាំ២១៩-២២០។ លោក គ័នអ៊ី គឺជាមេទ័ពចិនម្នាក់នៅចុងរជ្ជកាលរាជវង្សហាន និងការចាប់ផ្តើមនៃសម័យកាលនគរបី ឬសម័យសាមកុក នៅប្រទេសចិន។
ជីវិតនិងសង្គម លោកវិចទ័រ ហ៊ូហ្គោ អ្នកនិពន្ធដ៏ល្បីល្បាញប្រចាំសតវត្សរបស់បារាំង លោកវិចទ័រ ហ៊ូហ្គោ ជួនកាលត្រូវបានគេប្រសិទ្ធនាមថា បុរសមហាសមុទ្រ ឬបុរសប្រចាំ សតវត្ស។ លោកគឺជាកវីនិពន្ធ អ្នកនិពន្ធរឿងល្ខោន អ្នកនិពន្ធប្រលោមលោក និងជាវិចិត្រករជនជាតិបារាំង។ លោកកើតនៅថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩០២ នៅឃុំបេសង់សុន ភាគខាងលិចប្រទេសបារាំង។ លោកទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី២២ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៩៥ នៅទីក្រុងប៉ារីស។
ជីវិតនិងសង្គម លោកខុនរ៉ាត អេដឺណូអើ អ្នកស្ថាបនាអាឡឺម៉ង់ក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ លោកខុនរ៉ាត អេដឺណូអើ កើតនៅថ្ងៃទី៥ ខែមករា ឆ្នាំ១៨៧៦ នៅទីក្រុងកូឡូញ ប្រទេសអាឡឺម៉ងខាងលិច។ លោកខុនរ៉ាត អេដឺណូអើ ទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៦៧ នៅនិវេសដ្ឋានរូនដូហ្វ សង្កាត់បាដហូនណេហ្វ ជិតរដ្ឋធានីប៊ន។
ជីវិតនិងសង្គម លោកស្រី កូរ៉ាហ្ស៉ូន អាគីណូ ប្រធានាធិបតីហ្វីលីពីន ដែលប្រជែងអំណាចផ្តាច់ការ លោកស្រី កូរ៉ាហ្ស៉ូន អាគីណូ កើតនៅថ្ងៃទី២៥ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៣៣ នៅទីក្រុង ប៉ានីគី ខេត្ត តាកឡាក ប្រទេសហ្វីលីពីន។ លោកស្រីទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី១ ខែសីហា ឆ្នាំ២០០៩ នៅសង្កាត់ម៉ាកាទី ទីក្រុងម៉ានីល ប្រទេសហ្វីលីពីន។ លោកស្រី កូរ៉ាហ្ស៉ូន អាគីណូ គឺជា ប្រធានាធិបតីដំបូងជាស្រ្តីរបស់ប្រទេសហ្វីលីពីន ពីថ្ងៃទី២៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៨៦ ដល់ថ្ងៃទី៣០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៩២។
ជីវិតនិងសង្គម លោកតារ៉ូ អាសូ នាយករដ្ឋមន្រ្តីប្រជានិយម និងជាតិនិយមរបស់ជប៉ុន លោកតារ៉ូ អាសូ កើតនៅថ្ងៃទី២០ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ១៩៤០។ លោកគឺជានាយករដ្ឋមន្រ្តីទី៥៩ របស់ជប៉ុន។ លោកគឺជាប្រមុខនៃគណរដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុនពីថ្ងៃទី២៤ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៨ ដល់ថ្ងៃទី១៦ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០០៩។