ជីវិតនិងសង្គម វីរបុរសស្រែចំការ ៖ ជីវប្រវត្តិលោក យ័ន ឡុងភីង «បិតាស្រូវកូនកាត់» អ្នករំដោះ មនុស្សរាប់រយលាននាក់ពីគ្រោះអត់ឃ្លាន រឿងរ៉ាវនៃជីវិតរបស់លោកយ័ន ឡុងភីង (Yuan Longping, ១៩៣០ – ២០២១) មិនត្រឹម តែជា កែវភ្នែកឆ្លុះបញ្ចាំងពីប្រវត្តិសាស្ត្រកសិកម្មប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែជាចំណុចរបត់ដ៏អស្ចារ្យមួយនៃ សមរភូមិប្រយុទ្ធប្រឆាំងនឹងភាពអត់ឃ្លានរបស់មនុស្សជាតិ។
ជីវិតនិងសង្គម លោកស្រី ប៉ាក ជឺងហ៊ី ប្រមុខរដ្ឋ ស្រី្តទី១ របស់ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង លោកស្រីប៉ាក ជឺងហ៊ី កើតនៅថ្ងៃទី២ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៥២ នៅទីក្រុងដេហ្គូ ប្រទេសកូរ៉េខាង ត្បូង។ លោកស្រីគឺជាប្រធានាធិបតីនៃសាធារណរដ្ឋកូរ៉េខាងត្បូងពីឆ្នាំ២០១៣ ដល់ឆ្នាំ ២០១៧។
ជីវិតនិងសង្គម លោកធីអូឌ័រ រូសឺវែលត៍ ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកដែលស្រឡាញ់បរិស្ថាន លោកធីអូឌ័រ រូសឺវែលត៍ ឬគេហៅលោកថា ថេតឌី កើតនៅថ្ងៃទី២៧ ខែតុលា ឆ្នាំ១៨៥៨ នៅទីក្រុងញូយ៉ក។ លោកទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី៦ ខែមករា ឆ្នាំ១៩១៩ នៅទីក្រុងអ័រស្ទើ បេ រដ្ឋញូយ៉ក។ លោកធីអូឌ័រ រូសឺវែលត៍ គឺជារដ្ឋបុរសអាម៉េរិក។ លោកក៏ជាសមាជិកនៃគណបក្សសាធារណរដ្ឋ បន្ទាប់មកជាសហស្ថាបនិកនៃគណបក្សចម្រើនជឿនលឿន ជាគណបក្សជំទាស់។ លោកធីអូឌ័រ រូសឺវែលត៍ គឺជាប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកពីឆ្នាំ១៩០១ ដល់ឆ្នាំ១៩០៩។ លោកក៏ជាម្ចាស់ពានរង្វាន់ណូបែលសន្តិភាពនៅឆ្នាំ១៩០៦ ដោយសារតែតួនាទីរបស់លោកគឺជាអ្នកសម្របសម្រួលនៅក្នុងសង្រ្គាមរុស្ស៊ីជប៉ុន។
ជីវិតនិងសង្គម ហ្ស៉ហ្គ៍ ប៉ុមពីឌូ ប្រធានាធិបតីធ្វើទំនើបកម្មបារាំងក្រោយសង្រ្គាមលោកលើកទី២ លោកហ្ស៉ហ្គ៍ ប៉ុមពីឌូ កើតនៅថ្ងៃទី៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៩១ នៅស្រុកម៉ុងប៊ូឌីហ្វ ខេត្តកង់តាល់ ប្រទេសបារាំង។ លោកទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី២ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៧៤ នៅទីក្រុងប៉ារីស។ លោកហ្ស៉ហ្គ៍ ប៉ុមពីឌូ គឺជាមន្រ្តីជាន់ខ្ពស់ និងជារដ្ឋបុរសបារាំង។ លោកហ្ស៉ហ្គ៍ ប៉ុមពីឌូ គឺជា នាយករដ្ឋមន្រ្តីបារាំងពីថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៦២ ដល់ថ្ងៃទី១០ កក្កដា ឆ្នាំ១៩៦៨ និង ជា ប្រធានាធិបតីសាធារណរដ្ឋបារាំងពីថ្ងៃទី២០ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៦៩ រហូតដល់ថ្ងៃលោកទទួលមរណភាព។
ជីវិតនិងសង្គម លោកតូនី ប្ល៊ែរ នាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេសដែលនាំគណបក្សពលករឈ្នះ ៣អណត្តិ លោកអន់ថូនី ស្ហ៉ាល៍ លីនថុន ប្ល៊ែរ ឬលោកតូនី ប៊្លែរ គឺជារដ្ឋបុរសអង់គ្លេស និងជាសមាជិកគណបក្សពលករ។ លោកកើតនៅថ្ងៃទី៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៥៣ នៅទីក្រុងអេឌីមប៊ូហ្គ៍ ប្រទេសស្កុតឡេនដ៍។ លោកគឺជានាយករដ្ឋមន្រ្តីអង់គ្លេសពី ថ្ងៃទី២ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៩៧ ដល់ថ្ងៃទី២៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៧។
ជីវិតនិងសង្គម ព្រះចៅអាគីហ៊ីតូ អធិរាជជប៉ុនដែលសម្តែងអារម្មណ៍សោកស្តាយ សម្រាប់សង្រ្គាម លោកលើកទី២ ព្រះចៅអាគីហ៊ីតូ ប្រសូតនៅថ្ងៃទី២៣ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៣៣ នៅវិមានអធិរាជរាជធានីតូក្យូ និង ជា អធិរាជនៃប្រទេសជប៉ុន ពីថ្ងៃទី៧ មករា ឆ្នាំ១៩៨៩ រហូតដល់ថ្ងៃដាក់រាជ្យរបស់ព្រះអង្គ នៅថ្ងៃ ទី៣០ ខែមេសា ឆ្នាំ២០១៩។ ការឡើងគ្រងរាជ្យសម្បត្តិរបស់ព្រះចៅ អាគីហ៊ីតូ ជាការកត់សម្គាល់នូវការបញ្ចប់យុគសម័យស្ហ៉ូវ៉ា និងការចាប់ផ្តើមនៃយុគសម័យ ហេសេ។
ជីវិតនិងសង្គម លោកដូណាល់ ត្រាំ វិលត្រឡប់មកធ្វើជាប្រធានាធិបតីអាម៉េរិកសាជាថ្មី លោកដូណាល់ ត្រាំ កើតនៅថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ១៩៤៦ នៅទីក្រុងញូយ៉ក។ លោក គឺជា ធុរជន មហាសេដ្ឋីពាន់លាន អ្នកសម្តែង ផលិតករទូរទស្សន៍ និងជារដ្ឋបុរសអាម៉េរិក។ ជា សមាជិកនៃគណបក្សសាធារណរដ្ឋ លោកគឺជាប្រធានាធិបតីទី៤៥ របស់សហរដ្ឋអាម៉េរិក ពី ថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០១៧ ដល់ថ្ងៃទី២០ ខែមករា ឆ្នាំ២០២១ និងត្រូវជាប់ឆ្នោតសាជាថ្មីជា ប្រធានាធិបតីលើកទី៤៧ កាលថ្ងៃទី៥ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០២៤ កន្លងទៅ។
ជីវិតនិងសង្គម លោកឡយ អូស្ទីន រដ្ឋមន្រ្តីការពារជាតិអាម៉េរិកដំបូងជាជនជាតិស្បែកខ្មៅ លោកឡយ អូស្ទីន គឺជាទាហាន និងជាអ្នកនយោបាយអាម៉េរិក។ លោកកើតនៅថ្ងៃទី៨ ខែ សីហា ឆ្នាំ១៩៥៣ នៅទីក្រុងម៉ូប៊ីល រដ្ឋអាឡាបាម៉ា។
ជីវិតនិងសង្គម លោកស្រី ហាន កាង ជ័យលាភីណូបែល អក្សរសាស្រ្តឆ្នាំ២០២៤ លោកស្រីហាន កាង កើតនៅឆ្នាំ១៩៧០ នៅប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង។ លោកស្រីគឺជាអ្នកនិពន្ធដែលមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះល្បីល្បាញ ដែលស្នាដៃរបស់លោកស្រីបានបង្ហាញអំពីរឿងរ៉ាវនៃភាពផុយស្រួលរបស់មនុស្សជាតិ និងស្នាមរបួសក្នុងប្រវត្តិសាស្រ្ត។ លោកស្រីហាន កាង រស់នៅ និងធំធាត់នៅក្នុងសង្កាត់មួយនៃទីក្រុងសេអ៊ូល ប្រទេសកូរ៉េខាងត្បូង ហើយបានសិក្សាខាងអក្សរសាស្រ្តកូរ៉េ។
ជីវិតនិងសង្គម លោកមូកេស្ហ អំបានី កំពូលអ្នកមានបំផុតនៅប្រទេសឥណ្ឌា លោកមូកេស្ហ អំបានី កើតនៅថ្ងៃទី១៩ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៥៧ នៅទីក្រុងអេដេន ប្រទេស យេម៉េន។ លោកគឺជាធុរជន និងជាមហាសេដ្ឋីពាន់លានរបស់ឥណ្ឌា។
ជីវិតនិងសង្គម តើនរណាជា ស្ហ៊ីហ្គឺរូ អ៊ីស្ហ៊ីបា ប្រមុខថ្មីនៃគណបក្សកាន់អំណាច និងជានាយក រដ្ឋមន្រ្តី ជប៉ុន? លោកស្ហ៊ីហ្គឺរូ អ៊ីស្ហ៊ីបា ត្រូវបានបោះឆ្នោតជាប់ជាប្រមុខនៃគណបក្សសេរីភាពប្រជាធិបតេយ្យ (PLD) ដែលជាគណបក្សកាន់អំណាចនៅជប៉ុន នៅថ្ងៃទី២៧ ខែកញ្ញា ឆ្នាំ២០២៤។ បន្ទាប់ពីការប៉ុងប៉ងបរាជ័យបួនដង អ្នកយុទ្ធសាស្រ្តដ៏អាថ៌កំបាំង បានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីជប៉ុននៅថ្ងៃទី១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤។
ជីវិតនិងសង្គម លោកម៉ាក រូតតេ អគ្គលេខាអង្គការណាតូថ្មី ឡើងកាន់តំណែងជាផ្លូវការ លោកម៉ាក រូតតេ បានក្លាយជាអគ្គលេខានៃអង្គការណាតូ ជាផ្លូវការ ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៤ បន្តពីលោកជេន ស្តូលថេនប៊ើហ្គ។
ជីវិតនិងសង្គម លោកហ្វ្រង់ស្វ័រ មីតតេរ៉ង់ ប្រធានាធិបតីដែលនាំបារាំងចូលប្រឡូកសង្រ្គាមឈូងសមុទ្រ លោកហ្វ្រ៉ង់ស្វ័រ មីតតេរ៉ង់ កើតនៅថ្ងៃទី២៦ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩១៦ នៅសង្កាត់ចាណាក ទីក្រុងចារ៉ង់ ខេត្តនូវែល អាគីទែន ភាគនិរតីប្រទេសបារាំង។ លោកទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី៨ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៩៦ នៅក្នុងសង្កាត់ទី៧ នៅទីក្រុងប៉ារីស។ លោកហ្វ្រ៉ង់ស្វ័រ មីតតេរ៉ង់ គឺជារដ្ឋបុរសបារាំង ប្រធានាធិបតីសាធារណរដ្ឋបារាំងពីថ្ងៃទី២១ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៨១ ដល់ថ្ងៃទី១៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៩៩៥។
ជីវិតនិងសង្គម លោកសេនាប្រមុខ ហ្គឺអ័រហ្គ៊ី ហ្ស៊ូកូវ មេទ័ពសូវៀតដែលផ្ជាញ់លោកហ៊ីត្លែរ លោកហ្គឺអ័រហ្គ៊ី កុនស្តង់ទីណូវីច ហ្ស៊ូកូវ កើតនៅថ្ងៃទី១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៨៩៦។ លោកគឺជាទាហាន និងជាអ្នកនយោបាយរុស្ស៊ី បន្ទាប់មក សហភាពសូវៀត។
ជីវិតនិងសង្គម លោកប៉ាវេល ឌូរ៉ូវ ស្ថាបនិកបណ្តាញតេឡេក្រាម កំពុងជាប់ដំណើរការយុត្តិធម៌ នៅបារាំង លោកប៉ាវេល វ៉ាឡឺរីវីច ឌូរ៉ូវ កើតនៅថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៨៤ នៅទីក្រុងឡេនីនហ្គ្រ៉ាដ សហភាពសូវៀត។ លោកគឺជាអ្នកព័ត៌មានវិទ្យា និងម្ចាស់សហគ្រាសបច្ចេកវិទ្យារុស្ស៊ី។ លោកបានចូលសញ្ជាតិបារាំងនៅឆ្នាំ២០២១។
ជីវិតនិងសង្គម លោកស្រី ភែថុងថាន ស្ហ៊ីណាវ៉ាត្រា នាយករដ្ឋមន្រ្តីថ្មីរបស់ថៃ លោកស្រី ភែថុងថាន ស្ហ៊ីណាវ៉ាត្រា កើតនៅថ្ងៃទី២១ ខែសីហា ឆ្នាំ១៩៨៦ នៅទីក្រុងបាងកក ប្រទេសថៃ។ លោកស្រីគឹជាធុរជន និងអ្នកនយោបាយថៃ។ ជាប្រធានគណបក្សភឿថៃ ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០២៣ លោកស្រីបានក្លាយជានាយករដ្ឋមន្រ្តីថៃចាប់តាំងពីថ្ងៃទី១៨ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៤។
ជីវិតនិងសង្គម លោកហ្ស៉ហ្ស សឺដេស អ្នកសិក្សាស្រាវជ្រាវអំពីវប្បធម៌ឥណ្ឌូចិនដ៏ស៊ីជម្រៅសម័យអាណានិគមបារាំង លោកហ្ស៉ហ្ស សឺដេស កើតនៅថ្ងៃទី១០ ខែសីហា ឆ្នាំ១៨៨៦ នៅទីក្រុងប៉ារីស សង្កាត់ទី១៦ និងទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី២ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៦៩ នៅសង្កាត់ ណឺលី សៀ សែន។ លោក ហ្ស៉ហ្ស សឺដេស គឺជាអ្នកឯកទេសអក្សរបុរាណ ដែលរួមផ្សំចំណេះដឹងនេះជាមួយនឹងបុរាណ វិទ្យាក្នុងគោលដៅសិក្សា និងស្វែងយល់ប្រវត្តិនៃអរិយធម៌នៃតំបន់អាស៊ីអាគ្នេយ៍។ លោកគឺជា សិស្សនៅសាលាបារាំងចុងបូព៌ា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩១១ បន្ទាប់មកក្លាយជានាយកសាលានេះ ពី ខែមករា ឆ្នាំ១៩២៦ ទៅដល់ឆ្នាំ១៩៤៦ ឬជិត ២០ឆ្នាំ។
ជីវិតនិងសង្គម លោកមូហាម៉េដ យូនូស ម្ចាស់ពានរង្វាន់ណូប៊ែល សេដ្ឋកិច្ច និងសន្តិភាព ក្លាយជាប្រមុខរដ្ឋាភិបាលបង់ក្លាដេស បណ្តោះអាសន្ន លោកមូហាម៉េដ យូនូស គឺជាសេដ្ឋកិច្ចវិទូ សហគ្រិន និងជារដ្ឋបុរសបង់ក្លាដេស។
ជីវិតនិងសង្គម អៀវីន រ៉ូម៉េល កំពូលមេទ័ពដ៏ល្បីល្បាញរបស់អាឡឺម៉ងណាហ្ស៊ី លោកអៀវីន រ៉ូម៉េល គឺជាមន្រ្តីយោធាដ៏ល្បីល្បាញរបស់អាឡឺម៉ង នៃកងកម្លាំងវ៉ែលម៉ាច នៃ ការវាយប្រហារដ៏មានសក្តានុពលនៃសង្រ្គាមលោកលើកទី២។ លោកកើតនៅថ្ងៃទី១៥ ខែ វិច្ឆិកា ឆ្នាំ១៨៩១ នៅទីក្រុងហេដេនហេម និងស្លាប់នៅថ្ងៃទី១៤ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៤៤ នៅ សង្កាត់ហៀលីនជេន នៅទីក្រុងប្ល៉ូស្តេន ប្រទេសអាឡឺម៉ង ដោយការធ្វើអត្តឃាតដោយបង្ខំ បន្ទាប់ពីការវាយប្រហារភេរវកម្មនៅថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៤៤ ប្រឆាំងនឹងលោកហ៊ីត្លែរ។
ជីវិតនិងសង្គម ការបាត់បង់លោក ងូយៀន ហ្វ៊ូ ទ្រុង គឺជាការបាត់បង់ដ៏ធំធេងរបស់ប្រជាជនវៀតណាម លោកងូយៀន ហ្វ៊ូ ទ្រុង កើតនៅថ្ងៃទី១៤ ខែមេសា ឆ្នាំ១៩៤៤ នៅក្នុងស្រុកដុង អាន ឥណ្ឌូចិន បារាំង។ លោកទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៤ នៅទីក្រុងហាណូយ ប្រទេសវៀតណាម។ លោកគឺជារដ្ឋបុរសវៀតណាម។ លោកបានកាន់មុខនាទីជាប្រធានរដ្ឋវៀតណាមពីថ្ងៃទី២៣ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១៨ ដល់ថ្ងៃទី៥ ខែមេសា ឆ្នាំ២០២១។
ជីវិតនិងសង្គម ប្រវត្តិ និងប្រភពដើមនៃចាប៉ីដងវែង ចាប៉ី គឺជាពាក្យក្លាយមកពីពាក្យសំស្ក្រឹតថា «ចក្ឆប៉ី»។ ដែលហៅឈ្មោះថា ចាប៉ីដងវែង គឺមកពីចាប៉ីនេះមានដងរបស់វាវែង។ ចាប៉ីដងវែងជាឧបករណ៍មានខ្សែ២ ឬ៤ ប៉ុន្តែវាមានសំនៀងតែ ២ទេ។