ស្ថានទូតរុស្ស៊ីចាក់បញ្ចាំងភាពយន្តឯកសារសង្គ្រាមលោកលើកទី២ និងព្រមានប្រឆាំងនឹង ការកែប្រែប្រវត្តិសាស្ត្រ

កាលពីល្ងាចថ្ងៃទី២៦ ខែកុម្ភៈ ស្ថានទូតរុស្ស៊ីប្រចាំនៅរាជធានីភ្នំពេញ បានរៀបចំការចាក់បញ្ចាំងភាពយន្តឯកសារសូវៀតឆ្នាំ១៩៦៥ មានចំណងជើងថា «ហ្វាស៊ីសនិយមធម្មតា» (Ordinary Fascism)។ លោក អាណាតូលី បូរ៉ូវីក (Anatoly Borovik) ឯកអគ្គរដ្ឋទូតរុស្ស៊ីប្រចាំកម្ពុជា បានគូសបញ្ជាក់ពីភាពពាក់ព័ន្ធជាបន្តបន្ទាប់នៃភាពយន្តនេះ ចំពេលដែលមានអ្វីដែលលោកបានពិពណ៌នាថា ជាការប៉ុនប៉ងបំភ្លៃកំណត់ត្រាប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសង្គ្រាមលោកលើកទី២។

ថ្លែងទៅកាន់ក្រុមអ្នកការទូត និងភ្ញៀវកិត្តិយសនៅស្ថានទូត លោក អាណាតូលី បូរ៉ូវីក បានមានប្រសាសន៍ថា ភាពយន្តរឿង «ហ្វាស៊ីសនិយមធម្មតា» (ឬមានចំណងជើងមួយទៀតថា ជ័យជម្នះលើអំពើហិង្សា) ដែលដឹកនាំដោយអ្នកផលិតភាពយន្តសូវៀតដ៏ល្បីល្បាញ លោក Mikhail Romm គឺបង្ហាញពីការងើបឡើង និងការដួលរលំនៃរបបហ្វាស៊ីសក្នុងប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ណាស៊ី។ លោកបានកត់សម្គាល់ថា៖ «ជាអកុសល ភាពយន្តនេះដែលបានថតតាំងពីជាង ៦០ឆ្នាំមុន គឺមិនបានបាត់បង់នូវភាពជាក់ស្តែង និងសារៈសំខាន់របស់វានោះទេ»។

លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតបានសង្កត់ធ្ងន់ថា ឆ្នាំនេះគឺជាខួបលើកទី៨១ នៃការបញ្ចប់សង្គ្រាមលោកលើកទី២ ដែលជាជម្លោះបានឆក់យកជីវិតមនុស្សជាង ៧៥លាននាក់នៅទូទាំងពិភពលោក។ លោកបានរំឮកពីរបៀបដែលប្រជាជននៃប្រទេសជាច្រើនធ្លាប់បានលះបង់នូវការយល់ច្រឡំផ្សេងៗ ដើម្បីរួបរួមគ្នាប្រឆាំងនឹងហ្វាស៊ីសនិយម សំដៅធានានូវអនាគតដ៏ល្អប្រសើរសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយ។

លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូត បានសម្តែងការព្រួយបារម្ភចំពោះកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងក្នុងសម័យបច្ចុប្បន្ន ដើម្បីបកស្រាយប្រវត្តិសាស្ត្រនៃសង្គ្រាមឡើងវិញ និងកាត់បន្ថយតួនាទីរបស់សហភាពសូវៀតក្នុងការយកឈ្នះលើរបបណាស៊ី។ លោកបានបន្តថា៖ «ជាការសោកស្តាយជាទីបំផុត មិនមែនគ្រប់គ្នាសុទ្ធតែបានរៀនសូត្រពីមេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រនោះទេ។ ការគំរាមកំហែងនៃការរស់ឡើងវិញនៃមនោគមវិជ្ជាស្អប់ខ្ពើម ដែលធ្លាប់បាននាំមកនូវទុក្ខវេទនាដែលមិនអាចទ្រាំទ្របានដល់មនុស្សជាតិ គឺមានកម្រិតខ្ពស់ជាងពេលណាៗទាំងអស់»។

លោកឯកអគ្គរដ្ឋទូតក៏បានលើកឡើងផងដែរអំពីការរុះរើវិមានអនុស្សាវរីយ៍សង្គ្រាមសូវៀតនៅផ្នែកខ្លះនៃទ្វីបអឺរ៉ុប និងការវិវត្តចុងក្រោយក្នុងប្រទេសអ៊ុយក្រែន ដោយលោកបានពិពណ៌នាថាជាទំនោរដ៏គួរឱ្យព្រួយបារម្ភ។ លោកបានបន្ថែមថា៖ «យើងសង្ឃឹមថា បន្ទាប់ពីទស្សនាភាពយន្ត និងមើលរូបថតដែលបានជ្រើសរើសរួច លោកអ្នកនឹងទាញការសន្និដ្ឋានដោយខ្លួនឯង»៕