មហន្តរាយមុនឆ្នាំ២១០០ ៖ ពីអេអាយ (AI) ដល់ជំងឺធាត់ជ្រុល តើមនុស្សជាតិកំពុងដើរដល់ចំណុចរលត់រលាយ ឬយ៉ាងណា?
ពិភពលោកកំពុងប្រឈមមុខនឹងស្រមោលអន្ធកាលនៃគ្រោះមហន្តរាយដែលមិនធ្លាប់មានពី មុនមក។ របាយការណ៍សិក្សាស្រាវជ្រាវដ៏រញ្ជួយមួយពីទស្សនាវដ្តីវិទ្យាសាស្ត្រដ៏ល្បីល្បាញ ឌឹ ឡេនសេត (The Lancet) បានបង្ហាញនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំកំពូលសកលអំពីសុខភាព នៅទីក្រុង ប៊ែរឡាំង ប្រទេសអាល្លឺម៉ង់ និងបន្លឺសំឡេងអាសន្នថា មនុស្សជាតិអាចនឹងឈាន ទៅដល់ចំណុចរលាយផុតពូជនៅមុនឆ្នាំ២១០០ ប្រសិនបើគ្មានវិធានការទប់ស្កាត់ទាន់ពេលវេលាទេនោះ។ ការរួមផ្សំគ្នារវាងបច្ចេកវិទ្យាទំនើបចុងក្រោយ អាវុធប្រល័យលោក និង វិបត្តិសុខភាពសាធារណៈ កំពុងបង្កើតជា «ព្យុះកំណាច» ដែលអាចកម្ទេចអរិយធម៌មនុស្សទាំងមូល។
ការគំរាមកំហែង ១៧ និងការបាត់បង់អាយុជីវិតក្នុងកម្រិតមហន្តរាយ
នៅក្នុងការវិភាគយ៉ាងស៊ីជម្រៅ និងពឹងផ្អែកលើទិន្នន័យបរិមាណស្តីអំពីសុខភាពប្រជាជន ពី ប្រទេស ២០៤ នៅជុំវិញពិភពលោក ក្រុមគណៈកម្មការអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រកំពូលៗចំនួន ៦២នាក់ បានពិនិត្យលើកត្តាហានិភ័យសរុបចំនួន ៣៣១ និងបានទាញសេចក្តីសន្និដ្ឋានថា មានកត្តាចំនួន ១៧ ដែលមានសក្តានុពលបង្កគ្រោះមហន្តរាយធ្ងន់ធ្ងរដល់មនុស្សជាតិ។
ក្នុងនោះដែរ គេបានរកឃើញកត្តាមួយចំនួនដែលបង្កផលប៉ះពាល់សុខភាពក្នុងកម្រិត «មហន្តរាយ» មានដូចជា ការជក់បារី ការបំពុលខ្យល់ ការប្រើប្រាស់គ្រឿងស្រវឹង ភាពស៊ាំនឹងថ្នាំអង់ទីប៊ីយ៉ូទិក កង្វះអាហាររូបត្ថម្ភកុមារ ជំងឺសរសៃឈាមបេះដូង ជំងឺរាតត្បាត និងសង្រ្គាមប្រដាប់អាវុធប្រពៃណី។
វិបត្តិធាត់ជ្រុល ៖ សត្រូវស្ងប់ស្ងាត់លេខ១ របស់មនុស្សជាតិ
អ្វីដែលគួរឲ្យភ្ញាក់ផ្អើលបំផុតនៅក្នុងការសិក្សានេះ គឺជំងឺធាត់ជ្រុលត្រូវបានចាត់ទុកជាកត្តាគំរាមកំហែងចម្បងសម្រាប់សុខភាព ដោយជាប់ចំណាត់ថ្នាក់លេខ១ នៅក្នុងប្រទេសរហូតដល់១៥៤។ ផ្ទុយពីការគិតទូទៅថាមានតែសង្គ្រាម ឬជំងឺរាតត្បាតទើបជាសត្រូវសម្លាប់មនុស្ស វិបត្តិផ្លាស់ប្តូររបៀបរស់នៅ និងអាហាររូបត្ថម្ភនេះ កំពុងរំលោភទៅលើសុខភាពសាធារណៈសកលយ៉ាងស្ងៀមស្ងាត់ និងបានកាត់បន្ថយអាយុកាលរស់នៅរបស់មនុស្សរាប់លាននាក់ជារៀងរាល់ឆ្នាំ។
បញ្ញាសិប្បនិម្មិត និងសង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរ ៖ ហានិភ័យនៃ «ការផុតពូជ»
ក្រៅពីវិបត្តិសុខភាពទូទៅ មានកត្តាគំរាមកំហែងចំនួន ២ផ្សេងទៀត ដែលត្រូវបានវាយតម្លៃថាមិនត្រឹមតែបង្កមហន្តរាយប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែអាច «បង្កឱ្យមនុស្សជាតិរលាយផុតពូជនៅត្រឹមឆ្នាំ២១០០ ផងដែរ ៖
ទី១ ការប្រើប្រាស់បញ្ញាសិប្បនិម្មិត (AI) ក្នុងគោលបំណងអាក្រក់ ៖ ការវិវត្តយ៉ាងរហ័សនៃអេអាយ (AI) អាចត្រូវគេយកទៅប្រើដើម្បីបង្កើតអាវុធជីវសាស្ត្រប្រភេទថ្មីៗ ដែលគ្មានថ្នាំព្យាបាល ឬប្រព័ន្ធការពារនោះឡើយ។
ទី២ សង្គ្រាមនុយក្លេអ៊ែរ ៖ ការផ្ទុះអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ មិនត្រឹមតែបំផ្លាញទីក្រុងក្នុងមួយរំពេចនោះទេ ប៉ុន្តែវាអាចបង្កជា «រដូវរងានុយក្លេអ៊ែរ» ដែលនាំឱ្យកើតមានគ្រោះទុរភិក្សសកល សម្លាប់មនុស្សជាតិដែលនៅរស់រានមានជីវិត នាពេលបន្ទាប់មក។
ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ កត្តាទាំងពីរនេះត្រូវបានវាយតម្លៃថា មានប្រូបាប៊ីលីតេកើតឡើងទាបជាងកត្តាសុខភាពទូទៅ។
ជាសេចក្តីសន្និដ្ឋាន ការសិក្សារបស់ទស្សនាវដ្តី ឌឹ ឡេនសេត The Lancet មិនមែនជាការទស្សន៍ទាយបែបយល់សប្តិឡើយ ប៉ុន្តែវាជាការព្រមានតាមបែបវិទ្យាសាស្ត្រដ៏មុតស្រួចមួយ។ មនុស្សជាតិកំពុងឈានដល់ផ្លូវបំបែក ៖ តើយើងអាចគ្រប់គ្រងបច្ចេកវិទ្យាអេអាយ (AI) កាត់បន្ថយអាវុធប្រល័យលោក និងកែប្រែប្រព័ន្ធសុខភាពបានដែរឬទេ?
ប្រសិនបើគ្មានការភ្ញាក់រលឹក និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការសកលពិតប្រាកដទេ ឆ្នាំ២១០០ អាចនឹងក្លាយជាទំព័រចុងក្រោយនៃប្រវត្តិសាស្ត្រមនុស្សជាតិ ក៏ថាបាន។
