កិច្ចព្រមព្រៀងជិតដល់ច្រាំង ៖ អ៊ីរ៉ង់ និងអាម៉េរិកត្រូវតែថយម្នាក់មួយជំហាន

ការទូតនៃសង្គ្រាមនៅតំបន់មជ្ឈិមបូព៌ាកំពុងឈានដល់ចំណុចជម្លោះនៃការបកស្រាយដ៏ស្រួចស្រាល់បំផុត។ កាលពីថ្ងៃពុធ ទី៥ ខែសីហា សញ្ញានៃក្ដីសង្ឃឹមបានលេចឡើង នៅខណៈ​ដែល​ទីក្រុង​តេអេរ៉ង់បានប្រកាសថា ពង្រាងកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយប្រទេសអូម៉ង់​ជុំវិញការបើកច្រក​សមុទ្រ​អ័រមូស (Strait of Hormuz) បានឈានដល់ដំណាក់កាលចុងក្រោយហើយ។ ស្រប​ពេល​ជាមួយ​គ្នានេះ ប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោកដូណាល់ ត្រាំ ក៏បានបង្ហើបថា កិច្ចព្រមព្រៀង​ប្រវត្តិសាស្ត្រមួយអាចនឹងត្រូវប្រកាសជាផ្លូវការនៅក្នុងសប្តាហ៍នេះ។

ប្រសិនបើការចរចានេះជោគជ័យ វាផ្លាស់ប្តូរស្ថានការណ៍ភ្លាមៗដោយការបើកផ្លូវទឹក​ដ៏​សំខាន់​ឡើងវិញ ដែលជាអាយុជីវិតនៃសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក កាត់បន្ថយសម្ពាធអតិផរណា លើ​តម្លៃ​ប្រេង និងទំនិញប្រើប្រាស់ជាសកល និងបង្កើតច្រកចេញការទូត ដើម្បីឈានទៅរក​ការបញ្ចប់​សង្គ្រាមដ៏ស្រួចស្រាល់នេះ។

សង្គ្រាមដែលបានផ្ទុះឡើងកាលពីថ្ងៃទី២៨ ខែកុម្ភៈ ដោយការវាយប្រហាររួមគ្នារវាងអាម៉េរិក និង​អ៊ីស្រាអែល មានគោលដៅធំៗពីរ គឺ ការផ្តួលរំលំរដ្ឋាភិបាលទីក្រុងតេអេរ៉ង់ និងការបញ្ចប់​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែររបស់អ៊ីរ៉ង់។ ទោះជាយ៉ាងណា គោលដៅទាំងនេះនៅតែមិនទាន់សម្រេច​បាន​នៅឡើយ ខណៈដែលសមរភូមិបានរីកសាយភាយមកដល់ច្រកសមុទ្រអ័រមូស។​ លើសពី​នេះ ការ​អះអាង​សិទ្ធិគ្រប់គ្រង និងការវាយប្រហារលើនាវាដឹកជញ្ជូនពីសំណាក់អ៊ីរ៉ង់ បាន​ធ្វើឱ្យ​ចរាចរណ៍​ជើងទឹកនៅច្រកសមុទ្រនេះត្រូវគាំងស្ទើរតែទាំងស្រុង។​ រីឯការបិទ​ច្រក​ទ្វារ​សេដ្ឋកិច្ច​ដែល​មាន ១/៥ នៃពាណិជ្ជកម្មប្រេង និងឧស្ម័នពិភពលោក ឆ្លងកាត់នេះ បាន​បង្ក​ជា​ក្ដីរញ្ជួយ​ដល់​សេដ្ឋកិច្ចសកល និងធ្វើឱ្យតម្លៃប្រេងហក់ឡើងយ៉ាងគំហុក។

សម្ពាធនេះបានធ្លាក់មកលើលោក ដូណាល់ ត្រាំ ដោយផ្ទាល់ ខណៈដែល​ប្រជាជន​អាម៉េរិក​កាន់​តែច្រើនឡើងបានបង្ហាញការមិនពេញចិត្ត និងទាមទារឱ្យបញ្ចប់ "សង្គ្រាមដ៏គ្មាន​ប្រជាប្រិយភាព" មួយនេះ មុនពេលការបោះឆ្នោតសភាអាម៉េរិកនឹងចូលមកដល់។

លោកអេស្មាអ៊ីល បាហ្គៃ (Esmaeil Baghaei) អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសអ៊ីរ៉ង់ បាន​បញ្ជាក់​ថា សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរវាងអ៊ីរ៉ង់ និងអូម៉ង់នឹងត្រូវចេញផ្សាយ ប្រសិនបើគ្មាន "ភាគី​ទី​បី" ណាមួយមក​រាំង​ស្ទះ ដែលនេះជាការផ្ញើសារឌឺដងតម្រង់ទៅរកសហរដ្ឋអាម៉េរិក។

ប្រភពព័ត៌មានពីររូបក្នុងតំបន់បានប្រាប់សារព័ត៌មានឌឹ អេភី (The Associated Press) ថា នៅ​ពេល​មានកិច្ចព្រមព្រៀង ការអនុម័តចុងក្រោយ នឹងរង់ចាំការយល់ព្រម​ពីមេដឹក​នាំ​កំពូល​អ៊ីរ៉ង់ លោក អាយ៉ាតូឡា ម៉ូជតាបា ខាម៉ឺណៃ (Ayatollah Mojtaba Khamenei) ដែលត្រូវ​បានគេជឿថា រងរបួសតាំងពីដើមសង្គ្រាម និងមិនទាន់បង្ហាញខ្លួនជាសាធារណៈនៅឡើយ។

យន្តការប្រតិបត្តិការនៃកិច្ចព្រមព្រៀង បញ្ជាក់ថា កប៉ាល់ពាណិជ្ជកម្មនឹ​ងចូលទៅ​ក្នុងឈូង​សមុទ្រ​តាមផ្លូវទឹកដែលអ៊ីរ៉ង់គ្រប់គ្រង និងចេញមកវិញតាមផ្លូវទឹកដែល អូម៉ង់គ្រប់គ្រង ដោយ​មាន​​ការប្រមូលកម្រៃសេវាសម្រាប់ការពារសន្តិសុខ និងបរិស្ថានសមុទ្រ។ កិច្ចព្រមព្រៀងធ្វើ​ឲ្យ​បើកផ្លូវចរចានុយក្លេអ៊ែរ។ នេះគឺជាដំណោះស្រាយបណ្តោះអាសន្នផ្អែកលើស្មារតីនៃកិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​​ខែមិថុនា ដែលធ្លាក់បរាជ័យ។ វានឹងក្លាយជាស្ពានឱ្យអាម៉េរិក និងអ៊ីរ៉ង់ ត្រឡប់មក​តុ​ចរចា​​លើកម្មវិធីនុយក្លេអ៊ែរឡើងវិញ។

ឧបសគ្គចុងក្រោយ គឺជាការទារថ្លៃសេវារបស់អ៊ីរ៉ង់។ ទោះបីជាកិច្ចព្រមព្រៀងជិតដល់គោល​ដៅយ៉ាងណាក៏ដោយ ចំណុចស្លាប់រស់មួយនៅតែបន្តជាឧបសគ្គ គឺសហរដ្ឋអាម៉េរិក បាន​ប្រឆាំង​​ដាច់ខាត​ចំពោះលក្ខខណ្ឌណាដែលអនុញ្ញាតឱ្យអ៊ីរ៉ង់ប្រមូលថ្លៃសេវាពី​កប៉ាល់​ពាណិជ្ជកម្ម។

ដំណាក់កាលចុងក្រោយនេះ ទាមទារឱ្យភាគីទាំងសងខាង ទាំងសហរដ្ឋអាម៉េរិក និងអ៊ីរ៉ង់ ធ្វើការសម្រុះសម្រួល​ផ្នែក​នយោបាយយ៉ាងប្រុងប្រយ័ត្ន។ ប្រសិនបើប្រទេសទាំងពីរមិន​ព្រម​ថយ​​ម្នាក់មួយ​ជំហាន​ដើម្បី​ឆ្ល​ងផុតឧបសគ្គចុងក្រោយនេះទេ កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បី​បើក​ច្រក​សមុទ្រអ័រមូស និង​សន្តិភាព​សេដ្ឋកិច្ចពិភពលោក អាចនឹងត្រូវរលាយសូន្យ​សារជាថ្មី។

ទោះបីជាយ៉ាងណា អនុប្រធានាធិបតីអាម៉េរិក លោកជេឌី វ៉ាន (JD Vance) កាលពីថ្ងៃពុធ បាន​ទទួល​ស្គាល់​ថា វាអាចមើលទៅដូចជា សហរដ្ឋអាម៉េរិកមិនសូវមានការរីកចម្រើនអ្វី​សោះ​លើ​​បញ្ហា​អ៊ីរ៉ង់ ដោយសារលោកបានពិពណ៌នាអំពីកិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងដើម្បីបញ្ចប់សង្គ្រាមនេះ​ថា វាជា "រឿង​ដ៏​ស្មុគស្មាញ" ដែល "ត្រូវចំណាយពេលមួយចំនួនទៀត"។

 

 

Daily Program

Livesteam thumbnail
khmer popup image