មីយ៉ាម៉ូតូ មូសាស្ហ៊ី ៖ វីរបុរសដាវពីរអមតៈ និងកំពូលអ្នកយុទ្ធសាស្ត្រ និយមនៃដែនដីអាទិត្យរះ
កើតនៅក្នុងឆ្នាំ១៥៨៤ នៅខេត្តមីម៉ាសាកា ប្រទេសជប៉ុន លោកមីយ៉ាម៉ូតូ មូសាស្ហ៊ី (Miyamoto Musashi) មិនត្រឹមតែជាឈ្មោះរបស់សាមូរ៉ៃម្នាក់នោះទេ ប៉ុន្តែជាពាក្យស្លោកតំណាងឱ្យភាពឥតខ្ចោះនៃសិល្បៈ យុទ្ធសាស្ត្រ និងទស្សនវិជ្ជាចម្បាំងរបស់ប្រទេសជប៉ុន។
ដោយមានកេរ្តិ៍ឈ្មោះប្រយុទ្ធមិនដែលចាញ់ និងក្បាច់ដាវពីរ លោកមីយ៉ាម៉ូតូ មូសាស្ហ៊ី បានចាប់ផ្តើមជីវិតជាយុទ្ធជនតាំងពីអាយុ ១៣ឆ្នាំ។ លោកបានចាកចេញពីស្រុកកំណើតនៅឆ្នាំ១៥៩៩ ដើម្បីស្វែងរកផ្លូវដើរដោយខ្លួនឯង។ បន្ទាប់ពីមហាសមរភូមិសេគីហ្គាហារ៉ា បង្រួបបង្រួមប្រទេសជប៉ុន លោកបានក្លាយជា «រ៉ូណិន» ឬសាមូរ៉ៃឯករាជ្យ គ្មានម្ចាស់ ដែលលោកបានចំណាយពេលពេញមួយជីវិតដើម្បីដុះខាត់សមត្ថភាពរហូតបង្កើតបានជា «យុទ្ធគុនដាវពីរ» ដ៏ល្បីល្បាញ។ ពេញមួយអាជីពជាអ្នកប្រយុទ្ធ លោកបានឆ្លងកាត់ការប្រយុទ្ធតតាំងតទល់គ្នាលើសពី ៦០ ដង ដោយមិនដែលស្គាល់ពាក្យថាចាញ់នោះឡើយ។
ព្រឹត្តិការណ៍ប្រយុទ្ធដ៏ល្បីល្បាញបំផុត បានកើតឡើងនៅថ្ងៃទី១៣ ខែមេសា ឆ្នាំ១៦១២ នៅលើកោះហ្វ៊ូម៉ា ប្រកួតជាមួយកំពូលអ្នកប្រើដាវ លោកសាសាគី កូជីរ៉ូ។ នៅក្នុងការប្រកួតនោះ លោកមីយ៉ាម៉ូតូ មូសាស្ហ៊ី បានយកឈ្នះគូប្រកួតដោយប្រើត្រឹម «ដាវឈើ» ដែលលោកបានដកចេញពីចង្វារទូកនៅរវាងផ្លូវធ្វើដំណើរតែប៉ុណ្ណោះ។
ក្នុងជីវិតចុងក្រោយ និងមរតកអក្សរសាស្ត្រ-សិល្បៈ ក្រៅពីជីវិតលើសមរភូមិ លោកមីយ៉ាម៉ូតូ មូសាស្ហ៊ី ក៏ជាអ្នកសរសេរអក្សរក្បាច់ចិន និងជាវិចិត្រករគំនូរទឹកថ្នាំដ៏មានជំនាញខ្ពស់ ដែលស្នាដៃរបស់លោកត្រូវគេរក្សាទុកក្នុងវិចិត្រសាលនានារហូតមកដល់សព្វថ្ងៃ។ លោកមីយ៉ាម៉ូតូ មូសាស្ហ៊ី ធ្លាប់បានបម្រើជាមេបញ្ជាការកងទ័ព និងរស់នៅក្រុងគូម៉ាម៉ូតូ ក្រោមការឧបត្ថម្ភពីអភិបាលខេត្ត ហូសូកាវ៉ា តាដាតូស្ហ៊ី។
នៅដើមឆ្នាំ១៦៤៥ ដោយដឹងថាសុខភាពទន់ខ្សោយ និងវេលាចុងក្រោយខិតជិតមកដល់ លោកបានជម្នះការឈឺចាប់ឡើងទៅកាន់ «រូងភ្នំរ៉េហ្គង់ដូ» (រូងភ្នំនៃវិញ្ញាណ) ដើម្បីសរសេរចងក្រងនូវរាល់បទពិសោធន៍ជីវិត។ នៅថ្ងៃទី១២ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៦៤៥ លោកបានប្រគល់ដាវជាអនុស្សាវរីយ៍ដល់សិស្សឈ្មោះ អូគីណាហ្គា យ៉ូរីយូគី និងបានប្រគល់ស្នាដៃមហាសម្បត្តិគឺសៀវភៅ «ក្បួនតម្រាចក្រទាំង៥» (The Book of Five Rings) ទៅឱ្យសិស្សសំណព្វឈ្មោះ តេរ៉ាអូ កាត់ស៊ូណូប៊ូ ព្រមទាំង «អត្ថបទ ៣៥ប្រការនៃក្បាច់គុន» ទៅឱ្យ តេរ៉ាអូ គូម៉ាណូស៊ូកេ។
រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្ន សៀវភៅ «ក្បួនតម្រាចក្រទាំង៥» របស់លោកបានក្លាយជាគម្ពីរយុទ្ធសាស្ត្រដ៏មានឥទ្ធិពលបំផុតមួយសម្រាប់អ្នកដឹកនាំ និងអ្នកជំនួញទូទាំងពិភពលោក ស្របពេលពេលដែលរូបលោកផ្ទាល់បានក្លាយជានិមិត្តរូបអមតៈនៅក្នុងវប្បធម៌ប្រជាប្រិយទំនើប រាប់ចាប់ពីភាពយន្ត រឿងម៉ង់ហ្គា រហូតដល់វីដេអូហ្គេម។
លោកមីយ៉ាម៉ូតូ មូសាស្ហ៊ី បានទទួលមរណភាពនៅថ្ងៃទី១៩ ខែឧសភា ឆ្នាំ១៦៤៥។ សពរបស់លោកត្រូវបានរៀបចំបំពាក់ដោយអាវក្រោះ មួក និងគ្រឿងបរិក្ខារយោធាពេញលេញទៅតាមបំណងប្រាថ្នា និងត្រូវបានបញ្ចុះនៅភូមិ តេណាហ្គាយូហ្គេ ខេត្តអេហ៊ីមេ។
ប្រទេសជប៉ុន នាសម័យកាលរបស់លោកមីយ៉ាម៉ូតូ មូសាស្ហ៊ី មានការផ្លាស់ប្តូររូបរាងយ៉ាងធំធេងមួយបានកើតឡើងចំពោះអាវុធយុទ្ធភ័ណ្ឌ។ ក្នុងអំឡុងពាក់កណ្តាលទីពីរនៃសតវត្សរ៍ទី១៦ កាំភ្លើងដែលត្រូវបាននាំចូលដោយជនជាតិព័រទុយហ្គាល់ថ្មីៗ ទាំងនោះ បានក្លាយជាអាវុធដ៏មានប្រៀប និងសម្រេចជោគជ័យនៅលើសមរភូមិ។ ប៉ុន្តែនៅពេលប្រទេសកំពុងមានសុខសន្តិភាព ក្រុមសាម៉ូរ៉ៃបានបែរខ្នងដាក់អាវុធកាំភ្លើង ដែលពួកគេមិនចូលចិត្ត ហើយបានត្រឡប់មកបង្កើតចំណងស្នេហ៍ជាប្រពៃណីជាថ្មីជាមួយនឹងដាវជប៉ុននីហុងតូវិញ។
