រស់នៅក្នុងសង្គមយើងត្រូវចេះមើលមនុស្ស
នៅក្នុងសង្គម មនុស្សម្នាក់ៗមានរបៀបរស់នៅ ការបង្ហាញខ្លួន និងអាកប្បកិរិយាខុសៗគ្នា។ មនុស្សខ្លះចូលចិត្តបង្ហាញសម្លៀកបំពាក់ ទ្រព្យសម្បត្តិ របៀបរស់នៅ និងសមិទ្ធផលរបស់ខ្លួន ខណៈមនុស្សខ្លះទៀតចូលចិត្តភាពស្ងៀមស្ងាត់ មិនអួតអាង និងមិនប្រញាប់បង្ហាញសមត្ថភាពឱ្យអ្នកដទៃដឹង។ ទោះជាយ៉ាងណា រូបរាង សម្ភារៈ និងការបង្ហាញខ្លួនខាងក្រៅ មិនអាចកំណត់តម្លៃ និងគុណសម្បត្តិពិតប្រាកដរបស់មនុស្សម្នាក់បានទាំងស្រុងឡើយ។
មនុស្សដែលស្ងៀមស្ងាត់អាចមានសមត្ថភាព បទពិសោធន៍ គំនិត ឬធនធានច្រើន ប៉ុន្តែពួកគេមិនមានតម្រូវការបង្ហាញអ្វីៗទាំងអស់ទៅកាន់អ្នកដទៃឡើយ។ ពួកគេអាចជ្រើសរើសបង្ហាញសមត្ថភាពនៅពេលសមស្រប ហើយទុកឱ្យសកម្មភាព និងលទ្ធផលជាអ្នកបញ្ជាក់ពីតម្លៃរបស់ខ្លួន។ ប៉ុន្តែភាពស្ងៀមស្ងាត់ក៏មិនមែនជាភស្តុតាងថាមនុស្សម្នាក់មានសមត្ថភាពខ្ពស់ជានិច្ចទេ ព្រោះវាអាចកើតចេញពីភាពមានវិន័យ ការគ្រប់គ្រងខ្លួនឯង ការខ្វះទំនុកចិត្ត ឬហេតុផលផ្សេងៗ។
ផ្ទុយទៅវិញ មនុស្សដែលចូលចិត្តបង្ហាញខ្លួនក៏មិនមានន័យថាគ្មានសមត្ថភាព ឬគ្មានតម្លៃនោះដែរ។ ការស្លៀកពាក់លេចធ្លោ ការរស់នៅបែបហ៊ឺហារ ឬការបង្ហាញសមិទ្ធផល អាចជាចំណង់ចំណូលចិត្តផ្ទាល់ខ្លួន ការបង្ហាញអត្តសញ្ញាណ ឬការចង់ទទួលបានការទទួលស្គាល់ពីសង្គម។ បញ្ហាកើតឡើងនៅពេលរូបភាពខាងក្រៅមានសារៈសំខាន់ជាងសកម្មភាព និងលទ្ធផលជាក់ស្តែង ពោលគឺអ្វីដែលបង្ហាញមិនស្របគ្នានឹងអ្វីដែលមនុស្សម្នាក់ជាក់ស្តែង។
ដូច្នេះ យើងមិនគួរវាយតម្លៃមនុស្សតាមសម្លៀកបំពាក់ ទ្រព្យសម្បត្តិ ភាពស្ងៀមស្ងាត់ ឬការបង្ហាញខ្លួនតែមួយមុខឡើយ។ មនុស្សស្លៀកពាក់សាមញ្ញអាចមានសមត្ថភាពខ្ពស់ ហើយមនុស្សដែលរស់នៅយ៉ាងហ៊ឺហារក៏អាចជាមនុស្សដែលមានសមត្ថភាព និងជោគជ័យពិតប្រាកដដែរ។ អ្វីដែលសំខាន់ជាងអ្វីដែលមនុស្ស “បង្ហាញ” គឺអ្វីដែលគេ “ធ្វើ” និងធ្វើបានជាបន្តបន្ទាប់។
ប្រសិនបើយើងចង់ស្គាល់មនុស្សម្នាក់ឱ្យបានជ្រៅ យើងគួរមើលទៅលើចរិតរបស់គេនៅពេលគ្មានអ្នកណាមើល របៀបដែលគេប្រឈមនឹងការបរាជ័យ របៀបដែលគេប្រព្រឹត្តចំពោះអ្នកដែលមិនអាចផ្តល់ផលប្រយោជន៍ឱ្យគេ និងភាពស្របគ្នារវាងពាក្យសម្ដី សកម្មភាព និងលទ្ធផល។ មនុស្សអាចលាក់សមត្ថភាព ឬបង្កើតរូបភាពខាងក្រៅបានមួយរយៈ ប៉ុន្តែចរិត និងលំនាំនៃសកម្មភាពរបស់គេជារឿងដែលពិបាកលាក់បានយូរ។
សរុបមក ការចេះ “មើលមនុស្ស” មិនមែនមានន័យថាត្រូវវាយតម្លៃគេតាមរូបរាង ឬការបង្ហាញខ្លួនភ្លាមៗនោះទេ ប៉ុន្តែត្រូវចេះសង្កេត និងពិនិត្យពីចរិត សមត្ថភាព ការសម្រេចចិត្ត សកម្មភាព និងលទ្ធផលរបស់គេ តាមពេលវេលា។ កុំប្រញាប់សន្និដ្ឋានថា មនុស្សស្ងៀមស្ងាត់គឺខ្លាំង ហើយមនុស្សចូលចិត្តបង្ហាញខ្លួនគឺទទេ។ តម្លៃពិតប្រាកដរបស់មនុស្ស គួរត្រូវបានវាស់តាមអ្វីដែលគេធ្វើ និងលទ្ធផលដែលគេបង្កើតបាន មិនមែនតាមរូបភាពដែលគេចង់ឱ្យអ្នកដទៃឃើញតែមួយមុខឡើយ។
