រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាប្តេជ្ញាចិត្តជាថ្មីក្នុងការស្តារប្រាសាទព្រះវិហារឡើងវិញ បន្ទាប់ពីការប៉ះទង្គិចគ្នានៅតាមព្រំដែនកាលពីឆ្នាំ២០២៥

សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា បានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្តេជ្ញាចិត្តរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការស្តារ និងអភិរក្សប្រាសាទព្រះវិហារ ឡើងវិញ បន្ទាប់ពីបានរងការខូចខាតយ៉ាងដំណំ ក្នុងអំឡុងពេលនៃការប៉ះទង្គិចគ្នាមួយដោយអាវុធ នៅតាមបណ្តោយព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ កាលពីចុងឆ្នាំ២០២៥ កន្លងទៅ។

នៅក្នុងសារលិខិតអបអរសាទរខួប ១៨ឆ្នាំ នៃការដាក់បញ្ចូលប្រាសាទព្រះវិហារ ទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោករបស់អង្គការយូណេស្កូ (៧ កក្កដា ២០០៨ – ៧ កក្កដា ២០២៦) លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានមានប្រសាសន៍ថា រាជរដ្ឋាភិបាលនៅតែបន្តផ្តល់អាទិភាពខ្ពស់ ដល់ការអភិរក្ស និងការស្តារឡើងវិញនូវបូជនីយដ្ឋានបុរាណមួយនេះ ដោយបានចាត់ទុកកិច្ចប្រឹងប្រែងស្តារឡើងវិញនេះថាជាការបង្វែរទំព័រដ៏ឈឺចាប់មួយ ឱ្យទៅជានិមិត្តរូបនៃភាពធន់ និងសាមគ្គីភាពរបស់កម្ពុជា។

សម្តេចធិបតី បានសម្តែងនូវការសោកស្តាយយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ ចំពោះការបំផ្លិចបំផ្លាញដែលបង្កឡើងដោយការប្រឈមមុខដាក់គ្នាដោយអាវុធ កាលពីខែកក្កដា និងធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ដែលបានធ្វើឱ្យខូចខាតយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរដល់ផ្នែកនានារបស់ប្រាសាទចំនួន ៥៦២កន្លែង និងធ្វើឱ្យប៉ះពាល់ដល់ការងារអភិរក្សជិតពីរទសវត្សរ៍កន្លងមកនេះ។ សម្តេចបានបញ្ជាក់ថា ការបំផ្លិចបំផ្លាញនេះគឺជាការបាត់បង់ដ៏ធំធេង មិនត្រឹមតែសម្រាប់កម្ពុជានោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងសម្រាប់បេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់មនុស្សជាតិទាំងមូលផងដែរ។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានមានប្រសាសន៍ថា រាជរដ្ឋាភិបាលបានដាក់ចេញនូវវិធានការបន្ទាន់ជាបន្តបន្ទាប់ ដោយសហការជាមួយអង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) គណៈកម្មាធិការសម្របសម្រួលអន្តរជាតិសម្រាប់ការគាំពារ និងអភិវឌ្ឍន៍រមណីយដ្ឋានប្រវត្តិសាស្ត្រព្រះវិហារ (ICC-Preah Vihear) ព្រមទាំងដៃគូជាតិ និងអន្តរជាតិនានា។ វិធានការទាំងនោះរួមមាន៖ ការវាយតម្លៃលើកម្រិតនៃការខូចខាត, ការស្នើសុំអ្នកជំនាញអន្តរជាតិឱ្យមកធ្វើការវាយតម្លៃផ្នែកបច្ចេកទេស, ការបោសសម្អាតយុទ្ធភណ្ឌមិនទាន់ផ្ទុះ និងសំណល់គ្រាប់បែកចង្កោម, ការពង្រឹងរចនាសម្ព័ន្ធដែលខូចខាតដើម្បីការពារកុំឱ្យមានការបាក់ស្រុតបន្ថែមទៀត និងការប្រមូល ក៏ដូចជាការថែរក្សាការពារបំណែកថ្មដែលបានធ្លាក់រាយប៉ាយពេញបរិវេណប្រាសាទ។

សម្តេចបានសង្កត់ធ្ងន់ថា កម្ពុជានឹងបន្តផ្តល់អាទិភាពខ្ពស់បំផុតក្នុងការស្តារ និងអភិរក្សតំបន់បេតិកភណ្ឌពិភពលោកមួយនេះ ព្រមទាំងពង្រឹងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការជាមួយដៃគូអន្តរជាតិ ដើម្បីការពារបូជនីយដ្ឋាននេះសម្រាប់ជំនាន់ក្រោយៗទៀត។ ជាមួយគ្នានេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីក៏បានបញ្ជាក់ជាថ្មីនូវការប្តេជ្ញាចិត្តយ៉ាងមុតមាំរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ក្នុងការការពារបូរណភាពទឹកដីរបស់កម្ពុជា និងការពារប្រាសាទព្រះវិហារ ក៏ដូចជាតំបន់បេតិកភណ្ឌដទៃទៀតនៅតាមបណ្តោយព្រំដែន។

សម្តេចធិបតី ក៏បានសម្តែងនូវការដឹងគុណ និងគោរពវិញ្ញាណក្ខន្ធដល់ប្រជាជនកម្ពុជាជាច្រើនជំនាន់ ដែលបានការពារប្រាសាទនេះ ដោយបានលើកឡើងពីស្នាព្រះហស្តរបស់ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ក្នុងការទទួលបានសាលក្រមតុលាការយុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ឆ្នាំ១៩៦២ ដែលបានបញ្ជាក់ពីអធិបតេយ្យភាពរបស់កម្ពុជាលើប្រាសាទនេះ ព្រមទាំងការដឹកនាំរបស់សម្តេចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រី និងជាប្រធានព្រឹទ្ធសភានាពេលបច្ចុប្បន្ន និងសម្តេចវិបុលបញ្ញា សុខ អាន អតីតឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ក្នុងការសម្រេចបាននូវការដាក់បញ្ចូលប្រាសាទព្រះវិហារទៅក្នុងបញ្ជីបេតិកភណ្ឌពិភពលោកក្នុងឆ្នាំ២០០៨។

ជាទីបញ្ចប់ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានអំពាវនាវដល់ប្រជាជនកម្ពុជាទាំងអស់ ឱ្យរួមគ្នាលើកកម្ពស់ស្មារតីព្រះវិហារ ក្នុងនាមជានិមិត្តរូបនៃសាមគ្គីភាពជាតិ ភាពធន់ និងការទទួលខុសត្រូវរួមគ្នាក្នុងការថែរក្សាការពារបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌របស់ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា។