ការវាយតម្លៃរចនាសម្ព័ន្ធព្រះវិហារបូកគោបានបញ្ចប់ជាស្ថាពរ
ចាប់ពីថ្ងៃអង្គារ ទី៤ រហូតដល់ថ្ងៃសុក្រ ទី៧ ខែសីហា ឆ្នាំ២០២៦ ការវាយតម្លៃរចនាសម្ព័ន្ធព្រះវិហារបូកគោ ដែលគ្រប់គ្នាបានរង់ចាំជាយូរមកហើយ ត្រូវបានអនុវត្តនៅទីតាំងផ្ទាល់។ ការសិក្សាយ៉ាងហ្មត់ចត់នេះគឺជាជំហានដំបូងដែលមិនអាចខ្វះបាន មុននឹងចាប់ផ្ដើមការជួសជុលដ៏ធំដុំណាមួយចំពោះអគារដែលកំពុងតែខិតជិតគម្រប់ខួបមួយសតវត្សរ៍នេះ។
ការងារនេះត្រូវបានអនុវត្តដោយក្រុមហ៊ុន JEB Surveys & Engineering។ ប្រធានវិស្វករ លោកស្រី អឺម សុធារី បានបញ្ជូនក្រុមវិស្វករបុរសចំនួនបួនរូប ដឹកនាំដោយលោក ភារុណ កាន់។ ពួកគេត្រូវបានទទួលស្វាគមន៍នៅលើកំពូលភ្នំដោយលោកលី សុវណ្ណា ជាគណៈកម្មការដឹកនាំ និងសហការីលោក ម៉េង ភីឡុង ដែលបានកត់ត្រាទុកនូវដំណាក់កាលសំខាន់ដ៏ជាក់ស្ដែងមួយទៀតក្នុងដំណើរឆ្ពោះទៅរកការស្ដារព្រះវិហារឡើងវិញ។
ស្របតាមសំណើការងារ ស្ទើរតែគ្មានដុំថ្មណាមួយត្រូវបានរំលងពីការត្រួតពិនិត្យឡើយ។ ជញ្ជាំង ដំបូល និងគ្រឹះរបស់ព្រះវិហារ ត្រូវបានរកឃើញថានៅតែស្ថិតក្នុងសភាពល្អគួរឱ្យកត់សម្គាល់ បន្ទាប់ពីត្រូវបានទុកចោលអស់រយៈពេលជាច្រើនទសវត្សរ៍។ នៅពេលដែលស្រទាប់បាយអស៊ីម៉ងត៍ខាងក្នុងត្រូវបានដកចេញដោយប្រុងប្រយ័ត្ន ថ្មដែលមានក្បាច់ចម្លាក់ដ៏ស្រស់ស្អាតបានលេចចេញជាថ្មី។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ការជ្រាបទឹកនៅទីតាំងរាប់មិនអស់បានបណ្ដាលឱ្យផ្នែកខាងក្នុងមានកម្រិតសំណើមខ្ពស់គួរឱ្យព្រួយបារម្ភ ដែលចាំបាច់ត្រូវតែដោះស្រាយ។
ការឡើងទៅពិនិត្យដំបូល ទាំងផ្នែកខាងក្នុងនៃប៉មជួង និងតាមរន្ទាខាងក្រៅ បាននាំមកនូវការភ្ញាក់ផ្អើលចំនួនពីរ។ នៅជាន់ទីបីនៃប៉ម ដែលក្រុមការងាររបស់យើងមិនធ្លាប់ឡើងទៅដល់ពីមុនមក យើងបានរកឃើញកន្លែងស្នាក់នៅបណ្ដោះអាសន្នមួយ ដែលមានពូក ខ្នើយ មុង និងទឹកនៅសេសសល់រាយប៉ាយ។ យើងសូមសម្ដែងការគោរពចំពោះអ្នកស្វែងរកជីវិតខាងវិញ្ញាណដ៏ឯកោម្នាក់ ដែលធ្លាប់បានឡើងទៅដល់ទីនោះ។
ការភ្ញាក់ផ្អើលទីពីរ គឺភាពរឹងមាំលើសពីការរំពឹងទុករបស់ដំបូលបេតុង និងប្រព័ន្ធបង្ហូរទឹក។ ដំបូលនេះគ្របដណ្ដប់តែដោយស្លែប៉ុណ្ណោះ ដោយគ្មានដើមឈើ ឬឫសឈើដុះចូលបំផ្លាញរចនាសម្ព័ន្ធឡើយ ហើយវានៅតែរឹងមាំល្អ។ ទោះបីជាយ៉ាងនេះក្ដី តម្រូវការជួសជុលជាបន្ទាន់នៅតែមើលឃើញយ៉ាងច្បាស់។ ម្ចាស់ជំនួយទាំងឡាយនឹងយល់ច្បាស់អំពីភាពបន្ទាន់ដែលបានរកឃើញនេះ។
លោកឪ គង់ វៀល ជាអ្នកណែនាំនិងស្វែងរកថវិការដើម្បីជួសជុលព្រះវិហារនេះ មានប្រសាសន៍ថា លោកនិងលោក Hervé de Reynal ដែលជាគ្រីស្តបរិស័ទម្នាក់មកពីព្រះសហគមន៍កំពត បានស្នាក់នៅជាមួយក្រុមការងារប្រតិបត្តិពេញមួយសប្ដាហ៍ ដើម្បីតាមដានការងារយ៉ាងយកចិត្តទុកដាក់។ នៅថ្ងៃចុងក្រោយ លោកស្រី សុធារី បានអញ្ជើញមកដោយផ្ទាល់ រួមជាមួយសហការីជាស្ត្រីបីរូប ដើម្បីត្រួតពិនិត្យបញ្ចប់។ បរិយាកាសនៅពេលនោះពោរពេញដោយអំណរគុណដ៏ជ្រាលជ្រៅ និងមោទកភាពប្រកបដោយភាពស្ងប់ស្ងាត់ ដែលយើងបានឈរនៅចំណុចចាប់ផ្ដើមបើកទំព័រថ្មីនៃព្រះវិហារនេះ។
លោកបូជាចារ្យអង្គនេះ បានឲ្យដឹងទៀតថាក្នុងសប្ដាហ៍នោះ ក៏មានបងប្អូនមួយចំនួនបានធ្វើធម្មយាត្រាមកជាបន្តបន្ទាប់ ។ លោកបូជាចារ្យ Étienne Lorta បានអញ្ជើញមកជាមួយសិស្សវិទ្យាល័យនៃបេសកកម្មកាតូលិកនៅ ភូមិចម្លាក់ ស្រុកអូរាំងឪ ក្នុងភូមិភាគកាតូលិកកំពង់ចាម។ ពួកគាត់បានរួមគ្នាប្រារព្ធបុណ្យសន្តយ៉ូហាន ម៉ារី វីយ៉ាណេ និងអរព្រះគុណព្រះជាម្ចាស់ចំពោះអំណោយទាននៃជីវិតជាបូជាចារ្យរួមគ្នា។
ជាមួយគ្នានេះ ក៏មានគ្រួសារបងស្រី សុភា ហ្វុសស៊ីណា ដែលជាស្ត្រីខ្មែរម្នាក់ទើបទទួលជំនឿកាតូលិក និងបានទទួលអគ្គសញ្ញាជ្រមុជទឹក ក្នុងអំឡុងពេលសិក្សារបស់គាត់នៅប្រទេសបារាំងមកទស្សនកិច្ចនៅវិហារចំណាស់នេះដែរ។ បងស្រីបានមកជាមួយបងប្អូនស្រី និងឪពុកម្ដាយវ័យចំណាស់របស់ពួកគាត់ បានរំជួលចិត្តយ៉ាងខ្លាំង នៅពេលបានឃើញព្រះវិហារបូកគោដ៏ចំណាស់ជាលើកដំបូង។ ជាថ្មីម្ដងទៀត ភ្នំនេះបានបង្ហាញថា ខ្លួនជាកន្លែងធម្មយាត្រាដ៏រស់រវើកសម្រាប់គ្រីស្តបរិស័ទកាតូលិកខ្មែរ។ យើងមិនអាចបណ្ដោយឱ្យព្រះវិហារនេះបាក់បែក និងដួលរលំបានឡើយ។
ដំណើរទស្សនកិច្ចមួយទៀតបាននាំមកនូវសេចក្ដីរីករាយជាពិសេស គឺការអញ្ជើញមករបស់លោក Steve Hyde ដែលជាបេសកជនគ្រីស្តបរិស័ទនិកាយអេវ៉ានជេលីក និងជាមិត្តដ៏យូរអង្វែងរបស់ប្រទេសកម្ពុជា ចាប់តាំងពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៩០។ គាត់បានអញ្ជើញមកជាមួយសេចក្ដីរីករាយ និងការគាំទ្រយ៉ាងពេញទំហឹងចំពោះការរស់ឡើងវិញផ្នែកខាងវិញ្ញាណនៅបូកគោ។
លោកគង់ វៀលបន្ថែមថា វត្តមានរបស់បេសកជនរូបនេះ គឺជាការរំឭកយ៉ាងស្ងប់ស្ងាត់ថា គម្រោងនេះក៏អាចក្លាយជាសញ្ញានៃឯកភាព និងសាមគ្គីភាពរវាងគ្រីស្តបរិស័ទនៅកម្ពុជាផងដែរ។
ក្នុងនោះ លោកបូជាចារ្យគង់ វៀល សូមសម្ដែងអំណរគុណយ៉ាងស្មោះស្ម័គ្រចំពោះថ្នាក់ដឹកនាំនៃ ឋានសួគ៌បូកគោ ដែលបានផ្ដល់រន្ទាដែកដ៏រឹងមាំឱ្យខ្ចីដោយសប្បុរស ដើម្បីឱ្យក្រុមការងារអាចឡើងទៅកាន់ដំបូលដោយសុវត្ថិភាព និងបានផ្ដល់កន្លែងស្នាក់នៅប្រកបដោយផាសុកភាពជូនក្រុមការងារពេញមួយសប្ដាហ៍។
តាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ ព្រះវិហារកាតូលិកភ្នំបូកគោត្រូវបានកសាងឡើងនៅឆ្នាំ១៩៣៨ ក្នុងសម័យអាណាព្យាបាលបារាំង ស្ថាបនាពីថ្មរ៉ូម៉ានែស បានឆ្លងកាត់សម័យកាលជាច្រើន ហើយរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានប្រគល់ព្រះវិហារនេះ ដល់ព្រះសហគមន៍កាតូលិកវិញក្នុងឆ្នាំ២០០១៕
ដោយលោកបូជាចារ្យ គង់វៀល
