សិល្បករជើងចាស់ និងយុវជនរួមគ្នាស្តារប្រជាប្រិយភាពល្ខោនខោល ក្រោយកើនក្តីព្រួយបារម្ភពីការធ្លាក់ចុះការចាប់អារម្មណ៍
បន្ទាប់ពី «ល្ខោនខោលវត្តស្វាយអណ្តែត» ត្រូវបានអង្គការយូណេស្កូ (UNESCO) ចុះបញ្ជីជាបេតិកភណ្ឌវប្បធម៌អរូបីនៃមនុស្សជាតិផ្លូវការ កាលពីថ្ងៃទី ២៨ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ២០១៨ ក្នុងសម័យប្រជុំលើកទី ១៣ នៅប្រទេសម៉ូរីស មក ទម្រង់សិល្បៈបុរាណមួយនេះបានផ្ទុះការចាប់អារម្មណ៍យ៉ាងខ្លាំងពីសាធារណជន។ ទោះជាយ៉ាងណា មកដល់ពេលបច្ចុប្បន្ន ប្រជាប្រិយភាពនៃសិល្បៈនេះហាក់មានការធ្លាក់ចុះបន្តិចវិញ ដែលធ្វើឱ្យគ្រូសាស្ត្រាចារ្យ និងសិល្បករសម្តែងក្តីព្រួយបារម្ភ និងអំពាវនាវឱ្យមានការចូលរួមលើកស្ទួយឡើងវិញ។
លោក ព្រឿង ឈៀង ទីប្រឹក្សាក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈ និងជាសាស្ត្រាចារ្យផ្នែករបាំបុរាណខ្មែរនៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ បានមានប្រសាសន៍ក្នុងកម្មវិធីសម្តែង «ប្រវត្តិមួយសតវត្សនៃរបាំព្រះរាជទ្រព្យខ្មែរ» នៅសាលមហោស្រពចតុមុខថា មូលហេតុចម្បងដែលនាំឱ្យល្ខោនខោលធ្លាក់ចុះប្រជាប្រិយភាព គឺបណ្តាលមកពីកម្ពុជាធ្លាប់ឆ្លងកាត់សង្គ្រាមជាច្រើនលើក ធ្វើឱ្យបាត់បង់គ្រូបង្គោល និងឥទ្ធិពលនៃសម័យសកលភាវូបនីយកម្ម ដែលធ្វើឱ្យយុវជនជក់ចិត្តនឹងវប្បធម៌បរទេសច្រើនជាងសិល្បៈជាតិខ្លួន។
យោងតាមឯកសារប្រវត្តិសាស្ត្រ និងការស្រាវជ្រាវរបស់អ្នកជំនាញ ល្ខោនខោល ឬល្ខោនពាក់របាំងមុខ ជាទម្រង់សិល្បៈចំណាស់មួយដែលកើតចេញពីរបាំបុរាណ និងមានទំនាក់ទំនងជាមួយល្ខោនស្បែកធំ ដោយមានប្រភពដើមតាំងពីសតវត្សទី ៩ (គ.ស ៨០២) ក្នុងរាជ្យព្រះបាទជ័យវរ្ម័នទី ២។ ល្ខោនខោលមានលក្ខណៈពិសេសដោយសម្តែងដោយបុរសទាំងស្រុង និងសម្តែងតែសាច់រឿង «រាមកេរ្តិ៍» មួយប៉ុណ្ណោះ ដែលមានតួអង្គសំខាន់ៗចំនួន ៤ គឺ តួនាយរង តួនាង តួយក្ស និងតួរហនុមាន។
ដើម្បីទប់ស្កាត់ការបាត់បង់ និងបណ្តុះស្មារតីស្រឡាញ់សិល្បៈបុរាណ ក្រៅពីការបណ្តុះបណ្តាលនៅសាលាមធ្យមវិចិត្រសិល្បៈ និងសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទវិចិត្រសិល្បៈ គ្រូបង្រៀនមួយចំនួនបានបង្កើត «ក្រុមល្ខោនខោលយុវជនជំនាន់ថ្មី» ដើម្បីបើកទ្វារទទួលបង្រៀនដល់ក្មេងៗ និងយុវជនទូទៅ។
លោក បូ ទ្រីតូច យុវជនមួយរូបដែលកំពុងហាត់រៀនល្ខោនខោល បានចែករំលែកថា ទោះបីជាលោកមិនមែនជាសិស្សអាជីពដែលត្រូវរៀនរហូតដល់ ១០ ឆ្នាំក៏ដោយ ប៉ុន្តែការចំណាយពេលរៀនជាង ១ ឆ្នាំនេះ ធ្វើឱ្យលោកយល់ច្បាស់ពីខ្នាត និងក្បាច់រាំ ព្រមទាំងបានចូលរួមសម្តែងក្នុងកម្មវិធីសប្បុរសធម៌ និងកម្មវិធីយុវជនផ្សេងៗផងដែរ។
អ្នកជំនាញ និងសិល្បករគ្រប់រូបនៅតែបន្តអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋ ជាពិសេសស្រទាប់យុវជន ឱ្យចូលរួមគាំទ្រ ទស្សនា និងស្វែងយល់ពីល្ខោនខោលឱ្យបានកាន់តែច្រើន ដើម្បីរួមគ្នារក្សាមរតកវប្បធម៌ដូនតាឱ្យបានគង់វង្សតរៀងទៅ៕
Daily Program
